प्राजु

गणपती.. एक असाही!

2012-01-26T08:40:00.000-08:00

तेव्हा आम्ही इचलकरंजीमध्ये दि. डेक्कन को-ऑप स्पिनिंग मिल इथे रहात होतो. बाबा तेव्हा दि. डेक्कन स्पिनिंग मिल मध्ये नोकरीला होते. डेक्कन मिल चा उल्लेख तेव्हा इचलकरंजीमध्ये 'डेक्कन' असाच व्हायचा. म्हणजे, 'तू कुठे राहतेस?' असं विचारलं की, 'डेक्कनला' इतकंच उत्तर पुरे व्हायचा. डेक्कन हा सीटीबस चा स्टॉप होता. तमाम टांगेवाल्यांसाठी घोडातळ(वाहनतळ तसं घोडा तळ) होता. म्हणजे डेक्कनला लोकं घेऊन आलेला टांगेवाला तिथे घोडा सोडून, त्याला चारापाणी वगैरे करायचा. तर असं हे डेक्कन. तेव्हा माझे तीन मामा इचलकरंजीतच रहात होते. काकाही गावभागात रहायचा. पण ही चुलत, मामे भावंडं 'उद्या डेक्कन ला येतो आम्ही' असं म्हणायची. 'आत्त्याकडे' किंवा 'काकाकडे' असं म्हणायची नाहीत. हे सगळं सांगायचं कारण इतकंच की तेव्हा डेक्कन हे प्रस्थ फ़ार फ़ार मोठं होतं. आशिया खंडातली ती तेव्हाची सगळ्यात टॉपला असलेली को-ऑप सेक्टर मधली मिल होती. आईचे वडील म्हणजे माझे आजोबा हे त्या मिल्स चे फ़ाऊंडर मेंबर आणि पहिले चेअरमन. योगायोगाने माझे बाबाही टेक्स्टाईल मध्येच आले आणि लग्नानंतर आई पुन्हा डेक्कनलाच आली. माझा जन्मही तिथलाच. इतक्या सगळ्या प्रकारे ते डेक्कन मनाच्या कोपर्‍यात अखंड पिंगा घालत असतं. ती मिल बंद पडली.. कामगारांची वाताहात झाली हा नंतरचा इतिहास..!! पण माझ्या आयुष्यातले फ़ुलपाखरी दिवस या डेक्कनच्या सान्निध्यात गेले. थोडीथोडकी नव्हे माझ्या वयाच्या १५ वर्षापर्यन्त मी डेक्कन मध्ये होते. प्रशस्त क्वार्टर्स, आजूबाजूला मोठी बाग, आंबा, पेरू, जांभूळ, चिंच, पपई, सीताफ़ळ ,रामफ़ळ , चिकू.. अशी सगळी झाडं त्या बागेमध्ये. लाल चुटूक मिरचीच्या फ़ुलापासून, मोगरा, जाई-जुई, देशी गुलाब, निशिगंध, कण्हेरी, कर्दळी अशी सगळी फ़ूल झाडं. बागकाम करायला, बाथरूम्स धुवायला नेमलेली माणसे.. असा सगळा जामा निमा होता. आम्हाला खेळायला प्रचंड मोठी लॉन्स होती. पंचगंगेपासून डेक्कन ने स्वत:ची पाण्याची पाईप लाईन घेतलेली असल्यामुळे.. संपूर्ण गावात पाण्याची बोंब असली तरी डेक्कन मध्ये पाण्याचं दुर्भिक्ष कधीच जाणवलं नाही. उंचच उंच डोलणारि नारळाची झाडं ही डेक्कन जवळ आल्याची खूण. गेट वर कायमच ४-५ वॉचमेन. त्यामुळे डेक्कनला रहात असणे ही अतिशय अभिमानाची बाब होती. डेक्कन होतीच तशी!!

अशा या डेक्कनचा गणपतीही तिच्या लौकिकाला साजेसा!! मूर्ती काही फ़ार मोठी नसायची पण देखावे इतके अप्रतिम की, डेक्कन तेव्हा गावाच्या बरीच बाहेर असूनही लोकं रिक्षा -टांगे करून देखावे पहायला यायचे गावभागातून. संभाजी औरंगझेब.. तो डोळे काढलेला सीन, एकदा मत्स्यकन्या आणि राक्षस, हनुमानाचा द्रोणागिरी पर्वत उचलून आणलेला सीन, द्रौपदी वस्त्रहरण.. अशा सारखे देखावे होत असत. आणि गणपतीमध्ये १० दिवस कार्यक्रमही इतके क्लास.. मोरूची मावशी, शांतेचं कार्ट चालू आहे, टूर-टूर अशी भन्नाट नाटके, पंडीत भीमसेन जोशींचे गाणे, .. अशी सगळी दिग्गज मंडळी या डेक्कनच्या गणपतीत कार्यक्रम सादर करायला येत असत. हे कार्यक्रम डेक्कन च्या सगळ्याच नोकरदार वर्गाला आणि त्यांच्या कुटुंबियांसाठी मोफ़त असत. तर या 'डेक्कनच्या गणपती'चे विसर्जनही इतके थाटामाटात व्हायचे.. की ज्याचं नाव ते!! डेक्कनचे स्वत:चे ट्रक्स होते दोन. त्यातला एका ट्रक च्या टपावर गणराज विराजमान होत आणि सगळा ओफ़िसर वर्ग आणि कामगार वर्ग.. कोणतेही स्पिकर्स वगैरे न लावता.. फ़क्त ढोल ताशाच्या ठेक्यावर.. झांझ आणि लेझिम च्या सोबतीने नाचायचा! बघणारे बघतच रहायचे!
असो... नमनाला घड्यापेक्षा जास्तीच तेल झालं हे!! पण हे सांगणं गरजेचं होतं.

माझे आजी-आजोबा (बाबांचे आई-वडील) तासगांवला असत. तिथे आम्ही दीड दिवसाच्या गणपतीला जात असू आणि ऋषी पंचमीला तासगांवचा रथोत्सव करुन डेक्कन ला परतत असू. आणि मग पुढे आठ दिवस डेक्कनच्याच गणपतीची धूम! इतरवेळी अधून मधून बाबा मोटरसायकल वरूनच तासगांवला सकाळी जाऊन संध्याकाळी परतत असत. असेच एकदा कधितरी गणपतीच्या आधी बाबा तासगांवहून परतले. तुफ़्फ़ान पाऊस होता. त्यामुळे बाबांसाठी लगबगीने दार उघडायला गेलेली आई.. मागच्या दारात साठलेल्या पाण्यावरुन पाय घसरून पडली आणि पाय फ़्रॅक्चर झाला. २१ दिवसांचे प्लास्टर बसले पायाला. गणपती तोंडावर आलेला. झालं!! आता आईला तासगांवला जाणे जमणार नव्हते. त्यामुळे मी, बाबा आणि भाऊ गणपतीसाठी २ दिवस तासगांवला जायला निघालो. शांताबाई म्हणून आमच्याकडे येणारी कामवाली आईजवळ थांबली. आई साठी बाबांनी दोन बांबूच्या काठ्या खालच्या बाजूला रबरी बूचे मारून आणून दिल्या होत्या. त्यामुळे त्या हातात घेऊन टेकत टेकत आई थोडं थोडं चालू शकत होती. पण तरीही.. तिला तसे तिथे सोडून फ़क्त २ दिवसासाठी सुद्धा तासगांवला जायला माझं मन तयार होत नव्ह्तं. तासगांवला न्यायसाठी आईने बरंच सामन सुमान, आमचे कपडे अस एका बॅगेत भरून दिले होते. निघायच्या आधी मी कशासाठी तरी स्वयंपाक घरात आले तर.. आई देवापुढे उभी होती आणि हात जोडून रडत होती.."या वर्षी काय माझ्याहातून सेवा नको आहे का रे तुला?" असं विचारलं तिने.. वयाच्या ७ व्या वर्षीही तिला तसं पाहून मला गलबलून आलं. पण मी बाहेर आले पट्कन. आणि आम्ही जाताना पुन्हा तिचे डोळे भरून आले. दोन दिवसांनी आम्ही परत डेक्कन ला आलो.. पुन्हा डेक्कनच्या गणपतीच्या धामधूमीत मश्गुल झालो. तशाही स्थितीत आईने दरवर्षी प्रमाणे उकडीच्या मोदकांचा नैवेद्य डेक्कनच्या गणपतीसाठी केला होता. यावेळी रात्री जेवणे आटोपून नाटके पहायला मी बाबा-भाऊच गेलो फ़क्त. सकाळ-संध्याकाळच्या आरतीलाही, यावेळी आई नव्हती. खूप काहीतरी खोल रूतत होतं. आई सोबत नाही म्हणून असेल किंवा माझं वय असेल.. किंवा दोन्ही असेल.. ! कारण डेक्कन मध्ये तशी चोर्‍यामार्‍याची भिती नव्हती.. रहदारीची भिती नव्हती. त्यामुळे मी एकटी डेक्कन मध्ये कुठे फ़िरत नव्हते असं नव्हे.. पण गणपती होता आणि जे चाल्लं होतं सगळं ते आईशिवाय चाललं होतं! कोणाशी बोलावं समजत नव्हतं.. आईशी बोलू शकत नव्हते, मी किती गम्मत जम्मत करतेय तिच्याशिवाय हे ऐकलं तर तिला वाईट वाटेल म्हणून सांगतही नव्हते. बाबांशी बोलले तर बाबांनी जवळच घेतलं त्यामुळे पुन्हा काय तेच बोलणार असंही वाटलं त्यामुळे घुसमट मात्र होत होती. आणि... तो गणपति जाण्याची वेळ झाली. अनंत चतुर्दशीला!!

सकाळ पासून अख्ख डेक्कन मिरवणूकीच्या तयारीला लागलं होतं. सगळे बागकाम करणारे माळी लोक फ़ुलांच्या माळांनी दोन्ही ट्रक सजवत होते.. ढोल-ताशे, झांझ पथकं, तयारीत उभी होती. लेझिम चे ढिगच्या ढीग गणपतीच्या आवारात येऊन पडले होते. मांडवात १०००च्या घरात कामगार लोकं जमली होती. सगळे साहेब लोक.. वेगवेगळ्या सूचना करत होते. गुलालाची पोती येऊन पडली होती. पताकानी ट्रक सजले होते. गणेश मूर्ति घेऊन बसणारे जास्तच ताठ मानेने फ़िरत होते. सुंठवडा, खोबर्‍याची बर्फ़ी, पेढे, चुरमुरे यांचा एकत्रीत वास दरवळत होता. जिथून ट्रक निघणार त्याच्या बाजूलाच डेक्कनचे भले मोठ्ठे गेस्ट हाऊस होते.. तिथल्या बाल्कनीत सगळ्या साहेब लोकांच्या बायका येऊन थांबल्या होत्या. आम्ही मुले.. चुरमुरे, फ़ुटाणे, बर्फ़ी तोंडात टाकत शेवटच्या आरतीची वाट पहात होतो... आरती चालू झाली.. आणि मंत्रपुष्प झाल्यावर मूर्ती हलवली. आणि मग ५-६ कामगारांनी मिळून ती ट्रक च्या टपावर जिथे गणराजांसाठी आसन केलं होतं तिथे.. 'गणपती बाप्पा मोरया.. पुढच्या वर्षी लवकर या..' च्या गजरात सावकाश ठेवली. पुन्हा एकदा गणपती बाप्पाचा गजर झाला.. आणि ढोल ताशे घुमू लागले.. झांझ आणि लेझिम च्या तालावर पाय थिरकू लागले.. वेगवेळ्या ठेक्यांच्या त्यांच्या कवायती झाल्या, गुलाल उधळला जात होता. बाबा त्यांच्या मित्रांसोबत आपला पदाचा आब राखत.. हलके हलके.. ठेक्यावर नाचत होते. आम्ही मुले ट्रक च्या मागच्या हौद्यात.. जमेल तसे नाचत होतो. सगळि धामधूम चालू होती. नदीवर बाप्पाला सोडायला जायचं होतं. ते ही हा डेक्कन चा बाप्पा होता. ट्रक हलला.. अगदी संथ गतीने... सरकू लागला. पुढे झांझ पथक, लेझिम खेळणारे.. नाचणारे.. मागे बाप्पाचा ट्रक आणी त्यामागे.. जे चालू शकत नव्हते, थोडे वयाने मोठ्ठे होते अशा लोकांना घेऊन जाणारा दुसरा ट्रक. अशी ही शानदार मिरवणून डेक्कन च्या गेटमधून बाहेर पडायलाच अर्धातास लागला. बेहोष असा माहोल होत..! वेड्यासारखं स्वत:ला झोकून देऊन नाचत होती सगळी मंडळी आणि आम्ही मुले सुद्धा. मात्र... गेट मधून ट्रक बाहेर पडताना.. मला आई दिसली. त्या गेस्टहाऊसच्या भल्या मोठ्या बाल्कनीत, पाठमोर्‍या झालेल्या या गणराजाला विसर्जनापूर्वी शेवटचा नमस्कार करताना.. हातातला काठ्या सांभाळत, अवघडून उभी राहिलेली आणि तशाही परिस्थितित दोन्ही हात जोडून पाठमोर्‍या गणेशाला मनोभावे नमस्कार करणारी आई... मला तेव्हा खूपच केविलवाणी, असाह्य वाटली. नाचणारे माझे पाय थांबले.. वाटलं ती आताही असंच म्हणाली असेल का.. 'बाप्पा.. माझ्याकडून सेवा करुन घ्यायची नव्हती बहुतेक यावर्षी तुला!!" राहून राहून मला आई आठवायला लागली. ती अशी असताना मी बाप्पाच्या मिरवणूकीत नाचू?? मन खायला लागलं. ढोल-ताश्यांचे आवाज मला ऐकू यायचे बंद झाले.. लेझिमवर थिरकणारे पाय मला दिसेना झाले. आणि परतवायचा लाख प्रयत्न करूनही अश्रू पापण्याबाहेर पडलेच. आणि मग कोण्या एका काकाने मला ट्रक मधून खाली उतरवले. आणि मी त्या गर्दितून वाट कढत बाबांच्या कानाशी जाऊन.. 'मी घरी जतेय' असं सांगून गेस्ट हाऊसकडे धूम ठोकली. तोपर्यन्त सगळ्या बायका गेस्टहाऊस बाहेर पडल्या होत्या. आई सुद्धा काठ्या टेकत टेकत घरापर्यन्त पोहोचली होती. पट्कन जाऊन तिला बिलगले.. आई म्हणाली.."काय गं जाणार नाहीस का मिरवणूकीत?" तसच तिला बिलगलेल्या अवस्थेत सांगितलं.. "अंहं!! मला नाही जायचा.. कंटाळा येतो मला." आता मात्र अश्रू परतवण्यात मी यशस्वी झाले होते.

हा प्रसंग आहे साधासाच पण आजही लख्ख आठवतो मला... नुकत्यात घडल्यासारखा. मनावर कोरला गेला असावा. या डेक्कन च्या आठवणी खूप आहेत. आता कधी इचलरंजीला जाणं झालं मामांच्याकडे, तर डेक्कन वरून जाताना नारळाच्या झाडांचे नुसतेच उरलेले बुरखुंदे काळजाला घरं पाडतात. एकेकाळी प्रचंड ऐश्वर्य पाहिलेली ही मिल... आता नामशेष झाली आहे!

- प्राजु

....तू असताना

2012-01-23T13:58:00.000-08:00

सांज ढळूनी होते केशर.. तू असताना
दिशादिशांना सुवर्ण झालर.. तू असताना

मल्हाराचे चिंब उखाणे.. तू असताना
सरीसरीतून पाऊसगाणे.. तू असताना

उरात माझ्या उधाण सागर.. तू असताना
क्षितिजाला सुर्याचे झुंबर... तू असताना

वारा घाली नभात पिंगा .. तू असताना
छेडीत जातो स्वर सारंगा.. तू असताना

कोमल नवथर हिरवी पाती... तू असताना
सलज्ज ओली गंधीत माती... तू असताना

झिम्मड होतो अल्लड पाऊस.. तू असताना
बिलगुन म्हणतो नकोच जाऊस.. तू असताना

गालावरती हळूच लाली... तू असताना
उरांत गीते नवी नव्हाळी...तू असताना

शब्दांवरती जडते माया.. तू असताना
घमघमतो कवितांचा फ़ाया.. तू असताना

- प्राजु

घे भरारी...

2012-01-18T12:32:00.000-08:00

कितीक चिंता पोखरती पण नकोस लावू जिव्हारी
झटकून काळोखाला घे तू आकाशात भरारी

दिशा हासर्‍या पसरून बाहू तुजला मिठीत घ्याया
वाट दावते प्रकाश रेखा क्षितीज पार कराया
नि:श्चयाचा कुंचलाही कष्टालाच चितारी
झटकून काळोखाला, घे तू आकाशात भरारी

हसले रूसले क्षणही सोबत घेऊन चाल जरासा
कधी निराशा मनी दाटता देतील तेच दिलासा
जरा भटकूनी आठवणींतुन मनांस दे तू उभारी
झटकून काळोखाला घे तू आकाशात भरारी

स्वत: स्वत:चा मार्ग जोखुनी चाल विश्वासाने
तुझ्या मागुती येतील सारे पहा जमावाने
तुझ्या पाठीशी सदैव आहे उभा कृष्ण-मुरारी
झटकून काळोखाला घे तू आकाशात भरारी

- प्राजु

..एक श्रावण मागते..

2012-01-18T12:28:00.001-08:00

खळखळूनी हासण्याला एक कारण मागते
चिंब होउन दरवळाया एक श्रावण मागते..

मी अशी जाई परी फ़ुलण्यास आतुर जाहले
कोवळ्या देहावरी मी गंध सारे ल्यायले
आसमंता मोहवाया धुंद यौवन मागते
चिंब होउन दरवळाया एक श्रावण मागते..

सूर गाण्याचे दर्‍याखोर्‍यातुनी घोंघावती
अन पुन्हा पडसादही हृदयात या झंकारती
बांधण्या मी गीत माझे शब्द गुंफ़ण मागते
चिंब होउन दरवळाया एक श्रावण मागते..

पेटता विस्तव भिजावा पावसाने या इथे
घन झुरावा-कोसळावा, आणि नभ व्हावे रिते
कंच हिरव्या या धरेचे देखणेपण मागते
चिंब होउन दरवळाया एक श्रावण मागते..

आळवाचे पान हो तू, थेंब होउ दे मला
मोजके पण देखणे आयुष्य भोगू दे मला
सोवळा विश्वास आणि- प्रीत-कोंदण मागते
चिंब होउन दरवळाया एक श्रावण मागते..

-प्राजु

जराश्या वेगळ्या आता दिशा मी चाळते आहे

2012-01-18T12:15:00.000-08:00

जराश्या वेगळ्या आता दिशा मी चाळते आहे
जिथे रमले कधी नाही तिथे रेंगाळते आहे

कधी नव्हता असा गोंधळ मनाचा पाहिलेला मी
कळेना कोणत्या प्रश्नात ते घोटाळते आहे

उगाचच पापण्या झुकती कधी ऐन्यात बघताना
तुझी गहिरी नजर मजला जणू न्याहाळते आहे

किती आशा नि आकांक्षा उरी आहेत माझ्याही
क्षितीजापार जाण्या मी दिशा कवटाळते आहे

जरी होते जखडलेली जुन्या रीती-रिवाजांनी
समाजाच्या अपेक्षांना अता फ़ेटाळते आहे

पहा आले कसे भटकून मन माझे सयींतूनी
नशील्या वारुणी जैसे जणू फ़ेसाळते आहे

जरासा काय शिडकावा असा केलास हृदयी तू
कशी मातीपरी मी अंतरी गंधाळते आहे!

- प्राजु

मदारी..

2012-01-06T08:12:00.000-08:00

जिवाला फ़ुका वेदनांची उधारी
पुन्हा टोचणे भावनांचे जिव्हारी

किती सोसले घाव हृदयावरी मी
तुझी जीभ होती मुळातच कट्यारी

नसे धीर द्याया कुणी सोबतीला
बुळे शब्द झाले कधीचे फ़रारी

मनाला पहा डंख झाले हजारो
तुझी ही नजर हाय इतकी विषारी!

असे छाटले पंख माझे जगाने
पुन्हा घेतली ना कधी मी भरारी

न येतात मधुमास येथे अता की
जणू काय त्यांचीच येते शिसारी?

अशी वादळाच्या तडाख्यात फ़सले
कधी लागले ना कुणाच्या किनारी

गळा दोर काळा, मणी सोनियाचे
मला नाचवाया उभे हे मदारी

- प्राजु

आता वसंत घाली, माझ्या मना भुरळ..

2011-12-29T17:31:00.000-08:00

शिशिरात सोसली मी, बेबंद पानगळ
आता वसंत घाली, माझ्या मना भुरळ

घासून काढलेले, माझ्या मनास मी
आभाळ शिंपुनी तू, त्याला जरा विसळ

नजरेत या जराशी, घालूनिया नजर
डोळ्यात माझिया तू, स्वप्ने तुझी मिसळ

सोडून सर्व चिंता, कर्तव्यही जरासे
फ़ुटकळ असे तसेही, बोलू अघळपघळ

मी गाज सागराची, गंभीर शांत पण
होऊन लाट तूही, हृदयात या उसळ..

घेऊ नकोस आढे-वेढे उगाच तू
आहे मनांत जेही, बोलून जा सरळ

स्पर्शू नको दुरूनी, नजरेतुनी मला
ओल्या मिठीत माझ्या, ये ना जरा वितळ

रचशील प्रेमकाव्य, 'प्राजू' कधी पुन्हा
शब्दांत साठलेले, ऐश्वर्य तू उधळ

- प्राजु

बाबाची अंगाई..

2011-12-29T17:30:00.000-08:00

पापण्यांवर नीज येऊन जडावले डोळे
घे बाबाच्या कुशीत सोन्या निवांत हिंदोळे

धावधावतो बाबा जणू की पायाला भिंगरी
शिणतो, धडपड करतो येण्या लवकर माघारी
व्याकुळते मन बाल्य स्मरुनी होते बघना खुळे
घे बाबाच्या कुशीत सोन्या निवांत हिंदोळे

बाबालाही आस सतावे तुझ्याच बोलांची
चिऊ-काऊची गोष्ट बोबडी लाख मोलांची
समजुत काढू कशी तुझी मी मलाच हे ना कळे
घे बाबाच्या कुशीत सोन्या निवांत हिंदोळे

घरट्यामध्ये पक्षी निजले रात खूप झाली
चांदोमामा झोपी गेला त्याच्या मेघ महाली
नीज माझ्या राजा आता थांबव ना चाळे
घे बाबाच्या कुशीत सोन्या निवांत हिंदोळे

आई भवती तुझे छोटुले विश्व गुंफ़लेले
कर्तव्याने बाबाचे बघ हात बांधलेले
इवले इवले स्मरशील ना रे अपुले क्षण आगळे
घे बाबाच्या कुशीत सोन्या निवांत हिंदोळे

-प्राजु

... अन जगण्यावर जीव जडावा

2011-12-29T17:29:00.000-08:00

तुझ्या मिठीतच रात सरावी, तुझ्या मिठीतच दिन उजळावा
प्रीत खुलावी ओठावरती अन जगण्यावर जीव जडावा

हळूच फ़ुंकर श्वासामध्ये माझ्या घालुन छेडीत पावा
सूर घुमावा कायेमधुनी अन जगण्यावर जीव जडावा

माळून घेता ओलेत्याने पाचू मरवा बहरून यावा,
गंध वहावा केसांमधुनी अन जगण्यावर जीव जडावा

सरसर शिरवे असे झरावे, अवघा देहच मखमल व्हावा
लाजाळूगत जावे मिटुनी, अन जगण्यावर जीव जडावा

उधाणलेला सागर गहिरा, माझ्या नयनी भरुन यावा
तुझ्या किनारी लाट भिडावी, अन जगण्यावर जीव जडावा

लाघव कविता उमलुन यावी, शब्द उरातून घुमून यावा
मीच कविता होऊन जावे, अन जगण्यावर जीव जडावा

-प्राजु

माझिया यौवना थांबना तू जरा..

2011-12-29T17:27:00.000-08:00

माझिया यौवना थांबना तू जरा
मोकळा घे उरी, धुंद वारा जरा

श्रावणाचा नवा साज शृंगार तू
पावसाच्या गळ्यातील गंधार तू
तू हवा लाघवी, तू ऋतू साजरा
माझिया यौवना..

पाखरांच्या सवे तूही बेधुंद हो
डोलणार्‍या फ़ुलांतील तू गंध हो
तूच जाई-जुई, तूच हो मोगरा
माझिया यौवना..

हाय! स्वप्नी कुणी लाजवी सांगना
कोण छेडी तुझ्या लाजर्‍या स्पंदना
ऐक वेड्या! नको होउ तू बावरा
माझिया यौवना..

- प्राजु

... वसा

2011-12-29T17:25:00.000-08:00

बांधण्या कवितेत सारे मी असा घ्यावा वसा
सहज यावे शब्द आणि भाव उमजावा जसा!

आज कविते ये फ़िरूनी सांध शब्दांनी दुवा
टाक उघड्यावर मनाला, अन जराशी दे हवा
लख्ख झाल्या कल्पनेला दाव आता आरसा
बांधण्या कवितेत सारे मी असा घ्यावा वसा

पावसाच्या हालचाली, गर्द हिरवी वाटही
प्रेम शृंगारात भिजली, तारकांची रातही
अन पहाटेच्या मनावर, गोड उमटावा ठसा
बांधण्या कवितेत सारे मी असा घ्यावा वसा

घाल कविते दान थोडे फ़ाटक्या झोळीत या
अर्थ ओथंबून जावा मांडल्या ओळीत या
वाहुदे जन्मांतरी मजला तुझा हा वारसा
बांधण्या कवितेत सारे मी असा घ्यावा वसा

-प्राजु

नको कुणाची आता संगत!..

2011-12-29T17:22:00.000-08:00

जीर्ण होऊन धागे विरले नाते अपुले गेले खंगत
खरेच आहे! तू हो किंवा नकोस होऊ याला सहमत

आदर करते दुनिया आणिक मान मिळतो येता जाता
तरी उपेक्षा पदरी माझ्या, घरात नाही माझी किंमत!

कसे लपेटू जगण्याला मी संसाराच्या अवती भवती
फ़ाटुन गेल्या आयुष्याचे ठिगळच आता गेले उसवत!

कधी झराव्या श्रावणधारा अन वळवाच्या तुफ़ान गारा!
का जगण्यावर दाटुन बसले मळभ जराही नाही उघडत?

दरी मिटुनी जाईल आणिक मधुमासांचे लाघव येइल
अशी मनाची समजुत काढुन उगा जगावे स्वत:स फ़सवत

निधड्या छातीवरती घेउन वार जरासे परिस्थितीचे
पेलावे शिवधनुष्यास त्या तुझ्यात नाही इतकी हिंमत

भांडुन झाले, सांगुन झाले, 'प्राजू' कसली आशा आता
स्वत: स्वत:चे जगून घे तू, नको कुणाची आता संगत!

-प्राजु

सोड चिंता मीच माझे पाहते आता..

2011-12-29T17:21:00.001-08:00

टाकुनी कुबड्या तुझ्या, मी चालते आता
सोड चिंता मीच माझे पाहते आता

चालते मी एकटी, ना तू हवा संगे
बघ तुझीही साथ मजला दाहते आता

पाखडूनी मी मनाला स्वच्छही केले
धाडसाचे ऊन थोडे दावते आता

पाश सारे तोडले रीतीरिवाजाचे
सोड!! मनमानी तुझी ना साहते आता

जाळले आहेच जर हृदयास माझ्या मी
आठवे तीलांजलीतुन वाहते आता

बोलकी आहे पुरेशी एक कविताही
बाड शब्दांचे मला ना भावते आता

एकटे जगणे बरे 'प्राजू' असो ध्यानी
मुफ़्त येथे कोण सोबत राहते आता?!

-प्राजु

थोडी पिऊन घेतो..

2011-12-29T17:19:00.000-08:00

झरताच वेदना ही, डोळ्यात गोठलेली
थोडी पिऊन घेतो, ग्लासात ओतलेली

मदिरालयात जो तो, हसतो असा तसाही
डोकावते व्यथाही, हसण्यात झाकलेली!

बेहोश होउनी मी, पडलो कधी न कोठे
म्हणतात बेवडा पण, रस्त्यात भेटलेली!

का गंध आठवेना, आता मला तुझाही
बस्स, वारूणीच वसते, श्वासात, घेतलेली!!

होताच दाट छाया, घेते कुशीत मजला
देते जरा उबारा, नुकत्यात 'घेतलेली'

मदिरालयात कोणी, ना राव-रंक असतो
असते व्यथाच तेथे, हृदयात पेटलेली

असतो अधुन मधुन मी, शुद्धीतही जरासा
स्मरते पुन्हा कहाणी, अर्ध्यात फ़ाटलेली..

होताच रात गहिरी, जातात सर्व निघुनी
मी वळकटीच माझी, गुत्त्यात थाटलेली

-प्राजू

सुखात होऊदे रे आता जन्माची सांगता..

2011-12-29T17:17:00.000-08:00

जगण्यापुरते दिलेस सारे काही ना मागता
सुखात होऊदे रे आता जन्माची सांगता
हे जगधाता... विश्वविधाता...!

आयुष्याच्या संध्यासमयी भीव वाटे जरी
दे दिलासा हात तुझा रे ठेऊन माझ्या शिरी
सरून जावे उरले जीवन नाम तुझे घेता
सुखात होऊ दे रे आता जन्माची सांगता..

रडलो हसलो पडलो झडलो ठाव तुला सारे
जगण्याची ती धडपड होती, काही चुकले का रे?
तुझ्याच चरणी मिळेल माझ्या मनास या शांतता
सुखात होऊ दे रे आता जन्माची सांगता..

हिशोब सारे चुकते होवो निघून जाण्यापूर्वी
सेवा घडूदे मानव्याची माझ्या हातांकरवी
मोह सरावा भौतिकतेचा सरणावरती जाता
सुखात होऊ दे रे आता जन्माची सांगता..

- प्राजु

'मौनास' बोलण्याला शिकवायचे जरासे..

2011-12-29T17:16:00.000-08:00

'मौनास' बोलण्याला शिकवायचे जरासे
रूचते न जे मनाला, ठुकरायचे जरासे

आता अलिप्त राहुन, चालायचे न काही
घडता जरा चुकीचे, अडवायचे जरासे

दाबून सर्व इच्छा, मनही मरून गेले
त्याचेही लाड आता, पुरवायचे जरासे

पाहून वाट येथे काहीच ना मिळाले
मिळवायला जरासे.. झगडायचे जरासे

नाहीच आस मजला, लहरी तुझ्या ऋतूंची
आता स्वत: स्वत:चे , बहरायचे जरासे

झाले म्हणून सुंदर, कित्येक चेहर्‍यांना
आता स्वत:स लाजुन, निरखायचे जरासे

जन्मावरीच सार्‍या, उठले चरे हजारो
अलवार ते पुसूनी मिटवायचे जरासे

केलीस खूप चिंता! 'प्राजू' इथून पुढचे..
आयुष्य राहिलेले, खुलवायचे जरासे

- प्राजु

ओठात वेदनेचा ...

2011-12-04T18:11:00.001-08:00

ओठात वेदनेचा आहे सदैव प्याला,
ठाऊक चव सुखाची, आहे इथे कुणाला!

निघतात पोपडे अन होतात भग्न भिंती
वासे तुटून जाता, लिंपू किती घराला?

तुकडेच काळजाचे हासून वेचते मी
माझी व्यथा पुराणी, सांगू कुणा कशाला?

येथे रवी बुडो वा, तारू बुडो मनाचे
काठावरी तरी ना दंगा कधीच झाला!!

सांभाळण्यात नाती, जातो दिवस थकुनी
तरिही सदा उपेक्षा, घेते पुन्हा उशाला!

दाटून मेघ येती, बेबंद ना बरसती!
कोंडून राहण्याची सक्तीच आसवाला!

दु:खासवे सुखाने, मी विश्व मांडलेले
घालून कोण गेला, त्याच्यावरीच घाला?

हसतात सर्व 'प्राजू' तूही हसून घे ना
चिंता तुझ्या मनाची पडली कुठे जगाला!

-प्राजु

सांगायचे किती मी..

2011-12-04T18:10:00.001-08:00

समजून घे जरासे, सांगायचे किती मी
अंदाज नित्य नवखे, बांधायचे किती मी

आव्हान पेलण्याला, धावायला हवे ना?
पण या तुझ्या गतीने, रांगायचे किती मी!

वाळून पार जाते, का बाग लावलेली?
आभाळ अंतरीचे , शिंपायचे किती मी!

अस्तित्व वेगळेसे आहे मलाहि माझे
नुसते तुझ्याच रंगी, रंगायचे किती मी?

तुकड्यातलेच जगणे! झाली सवय तरीही
गोळा करून सारे, सांधायचे किती मी!

अर्धे असेच गेले, बस! वाट पाहण्यातच
आयुष्य एकट्याने कंठायचे किती मी!

नाही तमा तुला पण, केवळ तुझ्याच साठी
माझ्याच सोयर्‍यांशी, भांडायचे किती मी

सारीच कागदाची दिसती फ़ुले सभोती
शोधीत ताटव्याला, हिंडायचे किती मी

'प्राजू' उगाच वेडी, करतेस धाडसे तू
पण सांग या जिवाला, टांगायचे किती मी!

- प्राजु

..झोक पुन्हा!!

2011-12-04T18:09:00.000-08:00

नकोच सांगू हसावयाला जोक पुन्हा
हसता हसता रडतिल वेडे लोक पुन्हा

रोजच म्हणसी तरी तुला ना आठवती
संस्काराचे पाढे आता घोक पुन्हा

सुकल्या जखमेमधून कसली भळभळ ही
जुन्याच जागी पडली वाटे खोक पुन्हा

पुन्हा पाहिले मुडदे जेव्हा रुळावरी
सवयीने मग मीही केला शोक पुन्हा

झोळी फ़ाटुन निसटुन सारे क्षण गेले
ठिगळे लावुन कशास बुजवू भोक पुन्हा??

अचाट ओझे पाठीवर संस्कारांचे
कितिदा जाते आणिक येते पोक पुन्हा!!

आता सांभाळावे चढली नशा जरा
आयुष्याचा बघा जायचा झोक पुन्हा!!

प्राजू बुरख्यावाचुन फिरणे नसे इथे
होइल का जगणे इथले निर्धोक पुन्हा
-प्राजु

मांगल्याचे औक्षण करूनी..

2011-11-09T18:17:00.000-08:00

मेंदी भरले पाऊल घेऊन
पहाट अवतरली..
अलगद नाजूक, धरतीवरती
चाहूल थरथरली..

जागी झाली सृष्टी सारी
ऐकून भूपाळी
निळेजांभळे क्षितिज तेव्हा
झाले सोनसळी

क्षितिजावरती डोकावुनीया
हळूच तो हसला
आळसावल्या चराचराला
सूरही गवसला

लगबग झाली दहादिशांतुन
तया पाहण्याला
ओलेत्याने सज्ज जाहल्या
जणू स्वागताला

धरतीवरती शिंपण झाले
सडा रांगोळ्यांचे
मनी मानसी दीप उजळले
नविन आशांचे

काळोखाची संपून जाईल
मुजोर बळजोरी
आकांक्षांची किरणे येतील
हसून सामोरी

नविन आशा आकांक्षांनी
भरु दे ही झोळी
मांगल्याचे औक्षण करूनी
हसेल दिवाळी..

- प्राजु

माझी गझल..

2011-11-07T12:06:00.002-08:00

रोज काही गूज गोष्टी सांगते माझी गझल
आणि माझ्या अंतरीचे जाणते माझी गझल

काय मी लपवू तिच्या पासून, मजला ना कळे!
ना कधीही बोलले जे, ऐकते माझी गझल

वागते मी नेहमी ,ती सांगते मजला जसे
पण तरी माझ्यावरी रागावते माझी गझल!

ती अशी बेधुंद होते, झिंगते मदिरेपरी
अन नशा चढता खरेही बोलते माझी गझल..

ती कधी होते सखी, आई कधी, तर शिक्षिका
खेळते, जोजावते, सांभाळते माझी गझल..!

लाजते, नटते कधी, तर भांडते रडते सुद्धा
वार माझ्या लेखणीचे सोसते माझी गझल

काढता मी खरवडूनी वाळल्या जखमा कधी
आसवांसह भळभळूनी वाहते माझी गझल

खेळता मी काफ़ियांशी संशयाने पाहते
बांधता शब्दांत तिजला हासते माझी गझल

मी सुखी व्हावे म्हणे.. मज सांगते वेड्यापरी
हातही देवापुढे मग जोडते माझी गझल

- प्राजु

मनाचा मीच का रस्ता कधी रुंदावला होता?

2011-11-07T12:06:00.001-08:00

कधीचा प्रश्न ज्याने जीव हा भंडावला होता
तुझ्या पत्रातला मजकूर का ओलावला होता??

पुन्हा तेव्हा असा पिंगा सयी घालून गेल्या की
पहा काव्यात माझा शब्दही भांबावला होता

शहाण्यासारखे वागू कसे मी एकटी, सांगा
इथे जो भेटला, तोही पुरा नादावला होता

'मनाचे ऐकुनीया मी, कशी गोत्यामधे येते..!!'
असे सांगून मेंदू कैकदा रागावला होता

अजूनी सांगती साऱ्या तुझ्या खाणाखुणा तिथल्या
तुझ्या संगे तिथे एकांतही धुंदावला होता

मनामधल्या जुन्या वाटा, खुणा सार्‍या कुठे गेल्या?
मनाचा मीच का रस्ता कधी रुंदावला होता?

कधी नव्हताच राजी तो परतण्याला जगी इथल्या
तुझ्या स्मरणात रमण्या जीवही सोकावला होता

उगा 'प्राजू' नको लावूस आता बोल अश्रूंना
जिवाचा पाळणा त्यांनीच ना जोजावला होता?

- प्राजु

जाहली अंधार दिवाळी..

2011-11-07T12:05:00.001-08:00

ऐन दिवाळीत इथे झालेल्या घनघोर हिमवादळामुळे, आम्ही ५ दिवस अंधारात होतो. प्रचंड फ्रिझिंग टेंपरेचर मध्ये घरातले हीटर बंद, आणि लाईट नाहीत..! नळाला येणारं पाणीही बर्फाचं गार! खूप विचित्र झालं होतं सगळं. कनेटीकट मध्ये अजूनही काही भागात वीज नाहीये. आमच्या भागात आली वीज. ५ दिवस आम्ही सगळ्या जगापासून दूर होतो. फोन, इंटरनेट सगळंच बंद होतं.. तेव्हा .. अंधार घेऊन आलेल्या या दिवाळीला गझलेत बांधायचा हा प्रयत्न..

करुनिया लाचार दिवाळी
जीवनावर स्वार दिवाळी

आयुष्याला गोठवूनी
आसवांची धार दिवाळी

प्रकाश देणारी कशी ही
जाहली अंधार दिवाळी

का अवेळी गोठवणारा
वादळी ललकार दिवाळी

वीज गेली थमले जीवन
होत हाहा:कार दिवाळी

दिपोत्सवी नकोत अश्रू
कर अता उपकार दिवाळी

- प्राजु

माजं साजरं शिवार

2011-11-07T11:59:00.000-08:00

उन्हाची गं लाही लाही
माय भेगाळली पार
काया ढेकळात सुन्न
माजं साजरं शिवार

जरा शिडकावा होता
जणू घेतंय उभार
उटण्याचा दरवळ
माजं साजरं शिवार

रान भिजलं भिजलं
पावसानं झालं गार
आता पुन्ना अंकुरेल
माजं साजरं शिवार

माज्या शिवारात उभं
पीक खेळकर फ़ार
कवतिक बघतंय
माजं साजरं शिवार

द्वाड वासरा परीस
कानी शिरलया वारं
डोल डोल डोलतंय
माजं साजरं शिवार

माजं साजरं शिवार
माज्या मनाचा आरसा
माजं साजरं शिवार
काळा आईचा वारसा..

-प्राजु

वाट प्रकाशात न्हाली..

2011-10-19T19:25:00.001-07:00

चालायचे दूर पण, वाट कशी अंधारली
चांद लपला गं आणि आवसच झेपावली

चूरचूर वाजतो गं, पाचोळा हा पायाखाली
भिवविते सळसळ, गर्द पानात दाटली

गारवाही जहरी गं, कसे अंग अंग जाळी
नटलेली काळोखात, रात भरात गं आली

भिती दाटलेली उरी, तरी मोहाच्या गं भूली
अंधारत कुणी कशी, पावले गं खेचलेली

भिरभिर लहरते, एक चुकार पाकोळी
नाचवते काळोखाला, कशी होऊन गोंधळी

एक लहर भितीची, आरपार शहारली
दर्‍या डोंगरात खोल, रानातूनी थरारली

हलकेच क्षितिजाशी, केशरी चाहूल आली
पसारा गं आवरूनी, आवसही परतली

येता रथातून रवी, सृष्टी सारी लख्ख झाली
पहाट मंगल होता, वाट प्रकाशात न्हाली

- प्राजु

जायचे आहे तुला तर एकदा भेटून जा..

2011-10-19T19:24:00.002-07:00

जायचे आहे तुला तर एकदा भेटून जा
प्रश्न-गाठी गुंतलेल्या त्या जरा उकलून जा

भूतकाळाचा मनाला त्रास होतो केवढा
शक्य झाले तर जरासे त्यास तू बदलून जा

लागले शून्यात डोळे, पापण्या झरती तरी
शिणुन गेल्या पापण्यांना नीज तू देऊन जा

'बावरी' म्हणतात सारे हासुनी माझ्यावरी
मी हसू वा रागवू ? तू एवढे सांगून जा

वेगळी आहे जरा माझ्या सुखाची कल्पना..
तू सुखी आहेस तेथे, फ़क्त हे पटवून जा!

शोधुनी काढेन मी वाटा तुझ्या त्या गावच्या
उमटल्या पाउलखुणा सार्‍या तशा ठेऊन जा

ठेवले मांडून मी सुखदु:ख सारे जीवनी
एकदा येऊन तू हीशोब पडताळून जा

ईश्वरा! मीही सुखी होईन केवळ एक कर
माझिया भाळी सुखाची रेख तू रेखून जा

काय हे भलतेच 'प्राजू' मागसी देवाकडे!
तू सुखाची कल्पना करणे अता विसरून जा!!

- प्राजु

..कयास अजुनी

2011-10-19T19:24:00.001-07:00

सुकल्या जीवास माझ्या, हिरवाच ध्यास अजुनी
हा कोणत्या दिशेचा आहे प्रवास अजुनी?

आला वसंत दारी घेऊन रंग हसरे
पण पाकळ्या न राजी रंगावयास अजुनी!

आलाप घेत आली सर श्रावणी कितीदा
जमले न चिंब भिजणे माझ्या मनास अजुनी!

सौख्यास गुंफ़ण्याला मी शब्द शोधले पण
सुख शोधण्यास येथे, घेते प्रयास अजुनी!!

कित्येक वादळांचे अवशेष खोल रुतले
ना सागरांस त्याचा आहे कयास अजुनी

वर्षानुवर्ष केली, इतकी गुलामगिरि की
पाहून रंग गोरा, होतात दास अजुनी

गेलास तोडुनी तू अर्ध्यात डाव माझा
विक्षिप्त का असेना.. होता हवास अजुनी!

होऊन जीर्ण 'प्राजू' नातेच फ़ाटलेले
घेतेस चिंधड्या का त्याच्या, उशास अजुनी??

- प्राजु

काय होता तो नजारा काय सांगू?.

2011-10-19T19:23:00.001-07:00

काय होता तो नजारा काय सांगू?
ती उभी की शुक्रतारा काय सांगू!

जाहले तुकडे हजारो काळजाचे
ती म्हणे 'मेला बिचारा!' काय सांगू!

पाहता तुज वीज कोसळली अशी की
बरसल्या घनघोर धारा काय सांगू!

स्पर्शता तू , माळ रानी मोर माझा
फ़ुलवुनी बसतो पिसारा काय सांगू!!

वेड मजला लागले ऐसे तुझे की
या जगी उरला न थारा काय सांगू!

अंतरी भिनलीस तू! डोकावुनी बघ
बस! तुझा आहे पसारा काय सांगू!

सांज होता अंगणी परिमळ कुणाचा
घेउनी आलाय वारा काय सांगू!

-प्राजु

छेडती मल्हार, धारा, सोबतीने गात माझ्या..

2011-10-19T19:22:00.001-07:00

छेडती मल्हार, धारा, सोबतीने गात माझ्या
नाचले आभाळ वरती पाहुनी डोळ्यात माझ्या

एक वेडा, एक सुंदर, एक हसरा, एक रुसला
केवढे क्षण निरनिराळे गुंफ़ले गोफ़ात माझ्या!

साद घालूनी अशा बोलावती दाही दिशा की..
ओढ वेडी लागली अन धावले नादांत माझ्या

हात पसरूनी मिठी मी पावसाला घातली अन
बिलगुनी मज राहिला तो, सोबतीने न्हात माझ्या

तोकडा वाटे मला कॅन्व्हास हा तुज रेखण्याला
रंगवावे आज तुजला, भव्य आकाशात माझ्या

जांभळे पक्षी, निळे पाणी, खुळी राने, फ़ुलेही
सांगती सार्‍या तुझ्या खाणाखुणा गावांत माझ्या

आवडे आता तुला रेंगाळणे शब्दांसभोती
रंगशी इतका कसा तू बावळ्या रंगात माझ्या!!

नाचते नादावरी सर होउनीया चिंब ओली
गुंफ़ते माझी मला मी चिंबशा काव्यात माझ्या

- प्राजु

पोकळी उरते तुझे मी नाव देखिल गाळता..

2011-10-19T19:21:00.000-07:00

'जा कुठेही मी उभा आहेच तुझिया स्वागता!!"
दु:ख म्हणते रोज मजला, त्यास बाजू सारता!

जिंकते आला दिवस भांडून नियतीशी जरी
झोपताना ना कधी मिळते मनाला शांतता

हासते मी, बोलते मी, दिवस सारा काढते
संपते अवसान उसने सांज दारी सांडता

चांदण्यानी गगन भरले, का रिते भासे तरी
वाटते कसली कमी जर चंद्र आहे नांदता??

'दे सहनशक्ती मला!' देवास मी म्हटले पुन्हा
मागुनी आलेच नाही सौख्य मजला मागता

वेढले आयुष्य सारे खूप गोष्टींनी तरी
पोकळी उरते तुझे मी नाव देखिल गाळता

परसते मी पंख, घेण्याला भरारी या इथे
दाटूनी नभ सावळे बघ रोज घाली मोडता

- प्राजु

लिखदी तेरे नाम साजणा, सारी जिंदगानी

2011-09-28T09:23:00.001-07:00

मराठी कविता समुहावर 'लिहा प्रसंगावर गीत' या उपक्रमासाठी आयटम सॉंग लिहिण्याचा माझा प्रयत्न...

नाजूक कमर, तलवार नजर, मखमल ही ज्वानी
लिखदी तेरे नाम साजणा, सारी जिंदगानी

जाम भरावा प्याल्यामध्ये, किण किण व्हावी थोडी
चार बरफ़ के टुकडो के संग खिलती है ये जोडी
रात शबनमी टिपून घे ना भिजल्या ओठांनी
लिखदी तेरे नाम साजणा, सारी जिंदगानी

वक्ताचा तू ऐक इशारा, पळ भराचा खेळ सारा
बाहोंमे भरले मुझको, ना मिलेगा ये दोबारा
प्याल्यासोबत रंगूदे ही क्षणिक प्रेम कहाणी
लिखदी तेरे नाम साजणा, सारी जिंदगानी

जपून राजा डाव टाक तू, जहरी रात नशिली
एक तीर से बिखर न जाये तेरी जान रंगिली
मस्ती सारी आयुष्यावर फ़िरवून जाईल पाणी
लिखदी तेरे नाम साजणा, सारी जिंदगानी
- प्राजु

बाबा माझा माझ्यासाठी..

2011-09-28T09:20:00.000-07:00

मनात ओल्या रेतीवरती गतकालाचे ठसे उमटले
बाल्य स्मरूनी इवले इवले ओठावरती हसे उमटले

धडपड सारी माझ्यासाठी, माझ्या एका हास्यासाठी
मिळेल तो क्षण, लटके भांडण, कधी लाघवी वाटाघाटी
थकून खांद्यावरती तुझिया, निवांत तेव्हा निजून गेले
माझ्या गालावरती तुझिया सदर्‍याचेही ठसे उमटले..!!
बाल्य स्मरूनी इवले इवले ओठावरती हसे उमटले

बाबा माझा माझ्यासाठी, भिडला सार्‍या दुनियेला
जपून मजल फ़ुलापरी तो आकाशागत उभा राहिला
बोट धरूनी जाता जाता, पंखांना मज बळ दिधले
आयुष्यावर माझ्या , बाबा!, तुझे घेतले वसे उमटले!!
बाल्य स्मरूनी इवले इवले ओठावरती हसे उमटले
- प्राजु

काही सुचले नाही मजला

2011-09-28T09:15:00.002-07:00

काही सुचले नाही मजला
करू काय सांगा
इथे बसू की तिथे बसू
का करू जरासा दंगा??

काही सुचले नाही मजला
विचार काय करावा?
नवरा मुले-घर-दार की
किटीपार्टीचा बुलावा?

काही सुचले नाही मजला
स्वैपाक काय करावा?
वरण भात की पोळी भाजी?
वा पिझ्झाच मागवावा?

काही सुचले नाही लिहावे
समोर कागदवरती..
लेख लिहू की लिहू कथा
वा कविता मारू माथी??

काही सुचले नाही मजला
सांगाल का हो कुणी??
काही सुचले नाही तर मग
काढू उणीदुणी??

- प्राजु

'माग!" म्हणाला 'तो' तेव्हा पण..

2011-09-28T09:15:00.001-07:00

'माग!" म्हणाला 'तो' तेव्हा पण, काही सुचले नाही
जरी निसटले हातातुनी क्षण, तरी मी खचले नाही

ओल येऊनी मनास आता सुटले पापुद्रे
उसळून लाव्हा खोल पुन्हा, बसती वर हदरे
घाव मिरवले जैसे गोंदण, पण मी रडले नाही
जरी निसटले हातातुनी क्षण, तरी मी खचले नाही

मृगजळ सारे रेतीवरचे, दुनिया सारी विखारी
हात पसरुनी मागायाला, मीही नाही भिकारी
मजबूरी वा अहंकार म्हण!! मजला पटले नाही
जरी निसटले हातातुनी क्षण, तरी मी खचले नाही

राखेमधुनी उठले पुन्हा, पेलावया आभाळ
हातावरती प्राण ठेवोनी, तुडविन रानोमाळ
पडले झडले तरिही 'हरले!" कधीच म्हटले नाही
जरी निसटले हातातुनी क्षण, तरी मी खचले नाही

-प्राजु

झोपेलाही दूर धाडुनी स्वप्नांना मी करते आर्जव.

2011-09-28T09:13:00.000-07:00

वठून गेले जीवन माझे, आता नाही होणे पालव
कशास त्याची वाट पहावी जे घडणे आहेच असंभव!!

'या ना येथे! घेउन मजला, सैर नभाची घडवुन आणा'
झोपेलाही दूर धाडुनी स्वप्नांना मी करते आर्जव.

भाळावरती लेखुन गेली सटवाई जन्माच्यावेळी!!
नसेल तुजला मान्य, तुझे तू, नशीब आता बदलुन दाखव!!

माझ्या सर्वस्वाला अर्पुन, जपले मी रे तुझे 'तुझेपण'
काय तुला पण सलते खुपते, विचार करती मनात तांडव

"तुझ्या उशाला स्वप्ने माझी, तुझ्या अंतरी विचार माझे"
जगण्याला मज पुरे तेवढे! खोटे असुदे.. किमान भासव!!

कधी गोड अन केव्हा कडवट, क्षण आले अन गेले तरिही
चव ना आली आयुष्याला, किती पाहिले घालुन सैंधव

गालावरती लाली होती, लोचनातही होती धुंदी
कडाडकड ढासळली स्वप्ने, समोर जेव्हा आले वास्तव

सदैव केली तुझी उपेक्षा, अबला म्हणुनी तुला हिणविले
'गूळ कसा?' हे कसे कळावे, समाज अपुला आहे गाढव

- प्राजु

तुझी भेट ऐसी मुसळधार व्हावी

2011-09-28T09:12:00.001-07:00

तुझी भेट ऐसी मुसळधार व्हावी
उरातील लाही नभापार जावी

कशी पावसाळी हवा बोचरी ही!
तुझा स्पर्श होता मऊशार व्हावी

कडाडून येते जशी वीज खाली
तशी शिरशिरी माझिया पार जावी

दिशातून दाही सरींचेच पडघम
अशी चिंबगाणी दिशापार जावी

पहाटे धुक्याच्या लपेटून शाली
मिठी धुंद आणीक उबदार व्हावी

तुझ्या कोसळाने असे चिंब व्हावे
युगांची तृषा शांत हळुवार व्हावी

जरी स्वप्न वाटे तरी सत्य व्हावे
तुझी भेट ऐसी धुवांधार व्हावी

- प्राजु

सांगती खुणा, तेव्हा जाहले गदर होते

2011-09-28T09:10:00.000-07:00

सांगती खुणा, तेव्हा जाहले गदर होते
या इथे कधी काळी देखणे शहर होते

बांधती समाधी ते, वीर आणि जेत्यांची
फ़ूल वाहिल्या नंतर, फ़क्त ती कबर होते

चंद्र चांदणे येती, आणि परतुनी जाती
आठवण तुझी येते आणि बस! कहर होते!!

कोणती जखम होती, सतत टोचणारीशी??
लिंपण्या तिला तू रे, रिचवले जहर होते

पेटल्या वसंताच्या, भावना इथे तेथे
पोळल्या कळ्या आणिक, करपले बहर होते

मी मनास पाठवतो, आठवांतुनी फ़िरण्या
एरवी सहल असते, पण कधी सफ़र होते!!

घाव गंधले माझे, काय अन कसे सांगू?
वार जे करुन गेले, ते तुझे अधर होते

-प्राजु

मुखवट्यांच्या भोवती घोटाळणे आता नको

2011-09-28T09:06:00.000-07:00

घाव जखमांचे जुन्या सांभाळणे आता नको
त्याच त्या घटनांतुनी रेंगाळणे आता नको

व्हायचे होऊन गेले, राहिल्या खाणाखुणा
परतुनी मागील जखमा चाळणे आता नको

पेटलेल्या भावनांचाही निखारा शांतला
होमकुंडी या मनाला जाळणे आता नको

झेलले ग्रीष्मास, त्याचा खूप झाला दुखवटा
गंधवेड्या पावसाला टाळणे आता नको

तीच यमुना, तोच पावा, त्याच गाई, माधवा!
तेच राधेचे तुझ्यावर भाळणे आता नको..!

पापणीच्या आत काही, ओठ काही सांगती!
मुखवट्यांच्या भोवती घोटाळणे आता नको

सोयरे अन आप्त माझे, मोजण्या पुरते जरी
जन्मभर कौतूक त्यांचे पाळणे आता नको

पाहिले मी रंग त्यांचे बदलणारे रोजचे
बेगडी रंगास भुलणे, भाळणे आता नको

- प्राजु

कुणी तेथ नसता नदीच्या किनारी..

2011-09-09T09:22:00.000-07:00

तुझी भेट व्हावी भल्या त्या दुपारी
कुणी तेथ नसता नदीच्या किनारी

नसो चंद्र तारे न आकाशगंगा
नसो ते धुके अन नसो श्यामरंगा
जरा ऊन ही लागुदे ना जिव्हारी
कुणी तेथ नसता नदीच्या किनारी..

जरा रखरखाटात भेटू नव्याने
जणू सौर वाळेच लेऊ नव्याने
बसूदेत चटके, परिक्षा विखारी
कुणी तेथ नसता नदीच्या किनारी

सलाखून कनकास येते झळाळी
तशी प्रीतही आपुली रे निराळी
फ़िरूदे मनाला मनाच्या शिवारी
कुणी तेथ नसता नदीच्या किनारी

- प्राजु

आजही खुणाविते तसेच चांदणे पुन्हा..

2011-09-09T09:21:00.000-07:00

आजही खुणाविते तसेच चांदणे पुन्हा
आठवे तुझी उशास घेत जागणे पुन्हा

स्वप्नं मोतियापरी उरी जपूनिया तुझे
पापण्या जणू तयांस होत कोंदणे पुन्हा

ओठ पाकळ्या टिपून पाहसी हसून तू
आठवून एकले स्वत:त लाजणे पुन्हा

खोल अंतरात लाट उसळते, उधाणते
ऐक लक्ष देउनी तिचेच 'गाज'णे पुन्हा

भास हा मधाळसा जिवास लावतो पिसे
स्पर्श आठवूनिया तनू शहारणे पुन्हा

चांदण्या पहूडल्या नि क्षितिज आज रंगले
'गंध घे जरा तूहि' मोगरा म्हणे पुन्हा

खेळती विसावती कितीक आठवे तुझी
इंद्रियेच मी दिली तयांस आंदणे पुन्हा

- प्राजु

पान पलटूनी पुढे जाऊ अता चल

2011-09-09T09:19:00.002-07:00

पान पलटूनी पुढे जाऊ अता चल
घुटमळूनी तू नको राहू अता चल

बालपण निर्व्याज या पानी विसावे
सारखा वळुनी नको पाहू, अता चल

कितिक रेघोट्याच दिसती मारलेल्या
त्या चुका होत्या! नको मोजू, अता चल

पान भिजलेले जरासे फ़ाटलेले
जाउदे! त्याला नको जोडू अता चल

डाग पडला नेमका मधल्याच पानी
खरवडूनी त्या नको फ़ाडू, अता चला

ठाव ना निखळून गेली कितिक पाने
जी जवळ उरलीत, सांभाळू अता चल

'जायचे आहे पुढे!' आपण ठरवले
मागली पाने नको चाळू, अता चल

- प्राजु

तुझ्या चाहुलींचा कधी भास होतो

2011-09-09T09:19:00.001-07:00

तुझ्या चाहुलींचा कधी भास होतो
उगाचच सुगंधी पुन्हा श्वास होतो.

तुझे ओठ ओलावले आठवोनी
पुन्हा चुंबण्या मोह अधरांस होतो

तुझ्या पैजणांचा खुळावे इशारा
कसा बुद्धिचाही तिथे र्‍हास होतो

तुझे गाभुळूनी बहरणे नव्याने
शिशीरात गंधीत मधुमास होतो

उसळती कशा या उरातून लाटा
तुझ्या पौर्णिमेचाच आभास होतो

हृदय वाहिले मी तुझ्या पावलाशी
तुझा ध्यास घेतो, तुझा दास होतो

तुझी साथ मिळता मला जीवनी या
पहा गर्व माझ्या नशीबास होतो

- प्राजु

जीवघेणा खेळ आहे रे तुझी ही प्रेमिका!

2011-09-09T09:18:00.001-07:00

प्राण ओतूनी जरी साकारली मी नायिका
शेवटी संपायला आलीच ही एकांकिका

लावले उधळून मी आयुष्य माझे ज्यावरी
'चक्रधारी' तो!! नि ठरले मीच वेडी राधिका!

जाळसी का तू पतंगा प्राण हे वेड्या परी
जीवघेणा खेळ आहे रे तुझी ही प्रेमिका!

बोचरे काटे कुटे, काही सुगंधी ताटवे
वाटते रमणीय मजला जीवनाची वाटिका

स्वप्न काही वेगळे मी पाहिले सुरुवातिला
सत्य सामोरीस आले होऊनी शोकांतिका

हासुनी लपवू नको भेगाळलेली ही कथा
मलुल डोळे सांगती गाऊनिया संगितिका

पाडुनी पडदा अता हे वाद सारे संपवा
घेउनी 'तरही' नवी आता गझल सारे शिका
- प्राजु

मज जन्म हवा 'जगण्या' दुसरा..

2011-09-09T09:15:00.000-07:00

रडणे, रूसणे, सगळे विसरा
क्षण एक पुरे जगण्यास खरा

मन हे उतरे नयनांत पुन्हा
बघण्यास तुझा लटका नखरा

कुढण्यात हयात अशी सरली
मज जन्म हवा 'जगण्या' दुसरा

कविताच तुला बघता उमले
झरतोच मनी मग शब्द-झरा

जप सोनसळी तव कांति सखे
वळुनी बघती सगळ्या नजरा!!

हसले सगळे मज पाहुनिया
कळले मज मी बनले 'बकरा'

कसली तरही कसल्या गझला
जमला न मला असला मिसरा!

- प्राजु

भाषेची गं 'बहीणा'तू

2011-09-09T09:08:00.001-07:00

शब्द तुझे सानुले गं
माय मातीला पाझर
अंकुरले बीज आणि
आकाशाला गहिवर

तुझ्या शब्दातले मोती
इथे तिथे विखुरले
अक्षरांच्या पंखामध्ये
अलवार गोंजारले

तुझ्या शब्दातून माई
'माय मर्‍हाटी'च गाते
कवितेचे लेणे तुझ्या
तिच्या ओठी तरळते

भाषेची गं 'बहीणा'तू
तुझ्या हाती काव्यदिवा'
जोडलास माणसाचा
निसर्गाशी शब्द दुवा

शब्द तुझे गं वेल्हाळ
'शानपन' शिकविती
निसर्गाच्या दाखल्यात
सांगती ते जनरीती

शब्द भांडार गं तुझे
विलक्षण 'शिरीमंत'
तुझा काव्य-गंध गेला
पार करूनी दिगंत

- प्राजु

अबोल झाले शब्द जरासे..

2011-09-09T09:06:00.001-07:00

अबोल झाले शब्द जरासे,
उगाच हळवे देत उसासे
कागदावरी उमटत नाही
मनास द्यावे कसे दिलासे?

मनाचेही या स्वभाव भिन्न
वरती हसरा आतून खिन्न
अलगद हलले वरती काही
आतून होते क्षणांत सुन्न

रंग ओतले कितिक सारे
तरी न फ़ुलले शब्द पिसारे
नीर दाटले आत खोलवर
आज तरी ते बरसेल का रे?

ओल्या मनाचे ओले अंगण
शब्दांची ना होते गुंफ़ण
श्वास अडकता होऊन हळवा
झरण्या आतूर होतो कणकण

तूच सहारा तूच निवारा
तुझ्या सयींचा मनी पसारा
लाट होऊनी आलो होतो
दिसला ना मज तुझा किनारा

- प्राजु

अंतरात या शक्ती लाभो, ईश्वर-दयाघना

2011-09-09T09:04:00.001-07:00

अंतरात या शक्ती लाभो, ईश्वर-दयाघना
शब्द सूरातुन अशीच होवो सृजनाची साधना ||धृ||

मुके बावरे शब्द आमुचे, घेशील का समजुनी
?कंठामध्ये प्राण ओतले, दोन्ही कर जोडुनी
सुरांसुरांतून तुझी प्रतिमा, काय करू कल्पना!!
अंतरात या शक्ती लाभो, ईश्वर-दयाघना ||१||

हात फ़िरूदे पंखावरूनी, पेलावया अंबरा
मुखी राहुदे नाम तुझे सत्यं शिवं सुंदरा
भार न वाटो जगा आमुचा, हीच मनी कामना
अंतरात या शक्ती लाभो, ईश्वर-दयाघना ||२||

स्पंदनातुन वाजे वीणा, तूच नाद ब्रह्म
कणाकणातुन ध्यास घेतला तुझाच आजन्म
तुझ्या कृपेने जागृत व्हाव्या सार्‍या संवेदना
अंतरात या शक्ती लाभो, ईश्वर-दयाघना |||३||

- प्राजु

अता वेदनेलाच जोजावते मी..

2011-08-22T10:43:00.001-07:00

मनाला विसावा इथे शोधते मी
जगावेगळे मागणे मागते मी

हिरे माणकांची मला हौस नाही
फ़ुले रानवेडी, गळा माळते मी

गळा कापला मी नखाने सुखाचा
उरे दु:ख साथीस हे घोकते मी

नको सावराया कुणी या मनाला
अता वेदनेलाच जोजावते मी

तुझे स्वप्न येईल का झोपताना
म्हणुन रात्र डोळ्यांत कवटाळते मी

कुठे लोपली ती, जुनी ओढ आता??
स्वत:ला विचारून भंडावते मी

अती परिचयातून होते अवज्ञा
तुझ्या पास येणे म्हणुन टाळते मी

मुखी मोकळे हास्य येईल का रे?
अशी हासुनी रोज कंटाळाते मी
- प्राजु

भुलवा..

2011-08-22T10:41:00.000-07:00

आभास हा तुझा की भुलवा जराजरासा
भांबावल्या मनाला, चकवा जराजरासा

तो ऊन- सावलीचा, कधि खेळ पावसाचा
होता ऋतू तुझाही, फ़सवा जराजरासा

ऐकून का विराणी, डोळ्यांत नीर दाटे??
झाला स्वभाव बहुधा, हळवा जराजरासा

ती सांज आसवांनी, भिजवून टाकली मी
अन चन्द्रही उगवला, रडवा जराजरासा

पत्रात तू लिहूनी, मजकूर धाडला जो
तो लाघवी जरा तर, रूसवा जराजरासा

तव वाट पाहताना, आसू कधी न आले
नयनांत दाटला पण, थकवा जराजरासा

टोचून बोलणे ना, ना भांडसी कधीही
पण सूर हा तुझा रे, कडवा जराजरासा

-प्राजु

पंख मोकळे नभात पसरुदे मला जरा..

2011-08-14T19:42:00.001-07:00

एकदाच जन्म मिळतो, घेउ दे मला जरा
पंख मोकळे नभात पसरुदे मला जरा

गर्भ राहिला म्हणून, माय-बाप हर्षिले
वाटले जसे अकाश बोट एक राहिले
मास हे नऊ असे बहरु दे मला जरा
पंख मोकळे नभात पसरुदे मला जरा

जन्मण्याअधीच मी, 'गुन्हा'च जाहले कशी
माय! सावली तुझीच, वाढते तुझ्या कुशी
अंतरी तुझ्या निवांत, पाहते चराचरा
पंख मोकळे नभात पसरुदे मला जरा

"मी न भार!' सांगतेय, मांडते अकांत मी
'स्त्रीच जाहले म्हणून, का तुम्हा नकोय मी??
मी तुझाच श्वास माय, दे तुझाच आसरा
पंख मोकळे नभात पसरुदे मला जरा

मी नसेन तर जगात पाळणा हलेल का?
माय अन बहीण.. कोण या जगी उरेल का?
या इथे असेल फ़क्त हा पुरूष भिरभिरा
पंख मोकळे नभात पसरुदे मला जरा

तोल ना ढळो कधी, निसर्ग हेच मागतो
स्त्री विना उरेल पोकळी, असेच सांगतो
येउद्या जगांत स्त्रीस, हीच वेळ सावरा!!
पंख मोकळे नभात पसरुदे मला जरा
- प्राजु

दीपस्तंभ होउनी उभीच वादळात मी..

2011-08-14T19:41:00.000-07:00

सोडुनी जगास, जाहले तुझी क्षणांत मी
सावली तुला दिली नि राहिले उन्हांत मी

पाहिजे तसे तुला जगावयास देउनी
नेहमीच राहिले तुझ्याच बंधनात मी

झेलले तुझ्यासवेत चढ-उतार पण तरी
पायरी बनून राहिलेय जीवनात मी

तेवता प्रकाश तू! नि हे जगास माहिती
जीव जाळुनी तळात पोळतेय, वात मी

वेचले पुन्हा पुन्हा जुनेच क्षण जगावया
शोधते जुनाच गंध वाळल्या फ़ुलात मी

दावण्या दिशा तुझ्या शिडास जीवनात या
दीपस्तंभ होउनी उभीच वादळात मी

शिंपले सडे किती तुझीच बाग फ़ुलविण्या
समजले मला न, वाळलेय त्या भरांत मी
- प्राजु

देह होता तुझा.. चांदणे कालचे!!

2011-08-14T19:40:00.000-07:00

आठवे का पुन्हा बोलणे कालचे?
बोलता मी जरा लाजणे कालचे!!

चालताना हळू बोट लावूनिया
हात माझा जरा स्पर्शणे कालचे

बघ शहारा असा रोमरोमातुनी
आठवे मज तुझे वागणे कालचे

भेग ही खोलवर काळजाला पडे
जीवघेणे तुझे हासणे कालचे

'काय समजू?'जरा सांग मज ना कळे
हासुनी उत्तरा टाळणे कालचे!!

मेघ, वारा, धरा, थांबले ऐकुनी
या जगा वेगळे मागणे कालचे

रातराणी कशी बहकलेली जरा
देह होता तुझा.. चांदणे कालचे!!

मोर ही थांबला पाहण्याला तुझे
पावसाच्या सवे नाचणे कालचे..

- प्राजु

कसा शोधु मी चांदवा कालचा??

2011-08-14T19:39:00.002-07:00

कुठे सापडेना दुवा कालचा
कसा शोधु मी चांदवा कालचा??

खुणावीत होता दुरूनी मला
पुन्हा पाखरांचा थवा कालचा

अजूनी जिवाला पिसे लावतो
तुझ्या ओठिचा गोडवा कालचा

फ़िरूनी पुन्हा शिरशिरी आणतो
नि छळतो कसा गारवा कालचा

किती काळजाला जखम जाहली
तरी घाव वाटे हवा कालचा

सयी छेडती तार का अंतरी?
सुरांनो म्हणा मारवा कालचा

कुठे काफ़िया अन कुठे ती गझल!!
जरा शेर तो ऐकवा कालचा

- प्राजु

ऐक माझ्या स्पंदनांचा न्यास नुसता..

2011-08-14T19:39:00.001-07:00

चांदणे आहे खरे की भास नुसता
आणि छळतो का असा मधुमास नुसता

वैद्यकी तू थांबवूनी ये जरा अन
ऐक माझ्या स्पंदनांचा न्यास नुसता

कोण राधा, कोण मीरा, का अशा त्या?
श्रीहरीचा काय त्यांना ध्यास नुसता!!

आजही तो वेड लावी रोज मजला
त्या तुझ्या गं मोगर्‍याचा वास नुसता

पावसाच्या बहरल्या सार्‍या कळा अन
पाहिजे मजला तुझा सहवास नुसता

गाल एकांतातही झाले गुलाबी
भोवती आहे तुझा आभास नुसता

पितृ-वचनी, राम पुरुषोत्तम ठरावा
जानकीला जन्मभर वनवास नुसता

वादळे उठती कधी दाटून येते
या मनाचा बांधते अदमास नुसता

- प्राजु

पहाटवारा सांगत होता, तुझ्या बटांना जरा उडू दे

2011-08-14T19:38:00.001-07:00

पहाटवारा सांगत होता, तुझ्या बटांना जरा उडू दे
मुक्त रेशमी कुंतलात गं, जीव गुंतू दे, धुंद होऊ दे

मुडपुनी अलगद ओठपाकळ्या, गालामध्ये उगा हाससी
खोल गहिर्‍या नयनामधुनी, मनातले का गूज सांगसी?
तहानलेल्या जीवास माझ्या, तुझ्या ओठीची नशा चढू दे
पहाटवारा सांगत होता, तुझ्या बटांना जरा उडू दे

वसंत येतो देहावरती, फ़ुलाफ़ुलांची रेशिम काया
जरा घेऊ दे चुंबून मजला, बहर उगा तो जाईल वाया
तुझ्या मख्मली देह पाकळ्या, माझ्या देही जरा माळूदे
पहाटवारा सांगत होता, तुझ्या बटांना जरा उडू दे

रंग विरतील अस्तित्वाचे, प्रणायाच्या बरसातीमध्ये
गंधित होऊन आवेगाने, श्वास मिसळतील श्वासामध्ये
प्रीत नेऊदे पूर्णत्वाला, तुझ्या अंतरी मला वसू दे
पहाटवारा सांगत होता, तुझ्या बटांना जरा उडू दे
- प्राजु

दु:ख मी दावीत नाही ..

2011-08-14T19:37:00.000-07:00

दु:ख मी दावीत नाही
(कारण)ही जगाची रीत नाही..!!

लग्न अन संसार केला
फ़क्त केली प्रीत नाही

ताल आहे, सूर आहे
का इथे संगीत नाही??

जन्म घेउन काय केले?
हे कुणा माहीत नाही

बांधले अंदाज नुसते
ते मुळी भाकीत नाही

स्वप्न आले लोचनी पण
स्पष्ट अन रंगीत नाही

शब्द ओठी विखुरलेले
बांधलेले गीत नाही

पाहुनी ते चंद्रतारे
जाहले मोहीत नाही

सांगते 'प्राजू' मनीचे
ती कुणाला भीत नाही
- प्राजु

हृदय वेदनांचा सदा भार वाही..

2011-08-14T19:36:00.000-07:00

हृदय वेदनांचा सदा भार वाही
तरी आत सलते, तसे फ़ार नाही

जरासे हवे लाज झाकावयाला
नको भरजरी वस्त्र जरतार काही

भल्या मोठमोठ्या किती लांब गप्पा
तुझ्या बोलण्याला मुळी धार नाही

नको जाच मजला, सुरांचा, लयींचा
तसे गायला मी, कलाकार नाही!!

जरी पाहसी रोज चोरून मजला
तरी स्पष्ट दिधला तू होकार नाही

कधी ढग कधी खग, कधी हा कधी तो
मनाच्याच रेषा!! न आकार काही

किती वेगळे जन्म 'तू' घेतलेले
कलियुगात का घेत अवतार नाही ??

- प्राजु

तसे फ़ार नाही, तरी दु:ख सलते

2011-07-31T20:54:00.000-07:00

तसे फ़ार नाही, तरी दु:ख सलते
पुन्हा पापण्याशी जरा ओल येते

किती दाटले मेघ येथे तरीही
झरेना कुठे थेंब ना अन सरीही
ऋतू कोणता हे मलाही न कळते
कधी पापण्याशी जरा ओल येते

उगा हासते ही, व्यथा अंतरीची
कशी वेदना पेट घेते मनीची
मुखी हास्य हुकुमी, प्रयत्नी विलसते
तरी पापण्याशी जरा ओल येते

क्षणांचे इशारे, कधी ना समजले
हळूवार हातातुनी क्षण निसटले
तसे फ़ार नाही, पहा.. मीच म्हणते
कुठे पापण्याशी जरा ओल येते?

- प्राजु

आहे क्षणीक वणवा, येईल गारवाही

2011-07-31T20:52:00.000-07:00

आयुष्य थोडके ना, बाकी बरेच काही
आहे क्षणीक वणवा, येईल गारवाही

नैराश्य ग्रासले अन आली जरा उदासी?
झटकून टाक सारे, लावू नको मनाशी
'होईल काय?' चिंता करण्यात अर्थ नाही
आहे क्षणीक वणवा, येईल गारवाही

स्वप्ने तुझी अजूनी, होतील पूर्ण सारी
आहेत खाच खळगे, लागेल ठेच भारी
संघर्ष कर पुन्हा तू, भीती नको जराही
आहे क्षणीक वणवा, येईल गारवाही

ही रात काळोखाची, आहे जरी विखारी
फ़ुत्कार टाकणारे, ते सर्प ही विषारी
जाऊ नको खचूनी, थांबू नको जराही
आहे क्षणीक वणवा, येईल गारवाही

का साथ रे कुणाची, तुजला हवीच आहे?
पाठी सदैव तुझिया, ईश्वर उभाच आहे
आव्हान पेलताना, बिचकू नको जराही
आहे क्षणिक वणावा, येईल गारवाही

अंधार दाटलेला, दे पेटवून सारा
विश्वास ठेव, लाभेल ध्येयास रे किनारा
हिम्मत तुझ्यात आहे, ठाऊक हे तुलाही!
आहे क्षणिक वणवा, येईल गारवाही
- प्राजु

सांग तुझिया लोचनातिल चांदण्याची कारणे

2011-07-31T20:48:00.000-07:00

विटुन गेल्या जीवनाच्या रंगण्याची कारणे
काय होती वेदना आनंदण्याची कारणे!

मी तुला, अन तू मला! हे ठाव आहे पण तरी
गावती इतुकी कशी रे भांडण्याची कारणे?

वागणे भलते तुझे सार्‍या जगाच्या वेगळे
शोधिसी का जीव माझा टांगण्याची कारणे!!

एकमेका सोबतीने चालताना वाट ही
खास होती ती, मनेही गुंतण्याची कारणे

मांडलेला डाव अर्धा मोडुनी गेलास तू
शोधली ना मी पुन्हा त्या मांडण्याची कारणे

बोलले नाही कुणीही ना कुणी जोजावले
काय होती आसवांच्या सांडण्याची कारणे?

उजळले आकाश 'प्राजू', चांद नसताना तिथे
सांग तुझिया लोचनातिल चांदण्याची कारणे

- प्राजु

"चौफुला - २०११ काव्य जुने-शब्द नवे" अहवाल

2011-07-31T12:20:00.000-07:00

बृहन महाराष्ट्र मंडळाच्या शिकागो येथील द्वैवार्षिक अधिवेशनात 'चौफुला - २०११ काव्य जुने - शब्द नवे' हा मराठी कवितांचा कार्यक्रम दि २३ जुलै २०११ रोजी संपन्न झाला.

या कार्यक्रमात अमेरिका आणि कॅनडा येथील १२ प्रथितयश कवी-कवयित्रींनी आपल्या सर्वोत्कृष्ठ अशा प्रत्येकी २ कविता सादर केल्या. कार्यक्रमाची सुरुवात बृहन महाराष्ट्र मंडळाच्या अध्यक्ष्या सौ माधुरी जोशी यांच्या स्वागत आणि प्रास्ताविकाने झाली. त्यानंतर सौ माधुरी जोशी यांनी उपस्थित सर्व कवी-कवयित्रींचे गुलाब पुष्प देऊन स्वागत केले.

त्यानंतर कार्यक्रमाचे संयोजक श्री निखील कुलकर्णी (peoria, illinois ) आणि सौ प्राजक्ता पटवर्धन (manchester,connecticut) यांनी कार्यक्रमाची पार्श्वभूमी थोडक्यात सांगितली. मराठी मधल्या लावणी, पोवाडा, भारुड, वासुदेव, गवळण या सारख्या जुन्या काव्य प्रकारामध्ये नवीन काव्य निर्मिती करणे हा कार्यक्रमाचा प्रमुख उद्देश होता.

काव्य वाचनाची सुरुवात सौ कुंदा जोशी यांच्या 'ब्रह्मसुते' या सरस्वती स्तवनाच्या कवितेने झाली. त्यांनी अतिशय सुंदर आवाजात हि कविता सादर केली.
"घे वंदन ब्राम्हसुते तुज सारे नमती | उजळू दे ज्ञान दिवा अंधाऱ्या राती || "
अशा समर्पक शब्दात विद्येचे आराध्य दैवत असणाऱ्या सरस्तीची आळवणी केली.

त्यानंतर सौ राणी लिमये यांनी "दूर क्षितीजावरी | मन माझे संचारी ||" हे भक्तीगीत सादर केले. अहोरात्र भटकणाऱ्या मनाला थोपवशील का अशी आर्त विनवणी त्यांनी विठ्ठलाला केली.

त्यानंतर सौ प्राजक्ता पटवर्धन यांनी अनोखा 'वासुदेव' सादर केला. अतिशय समर्पक शब्द योजना आणि सुरेल सादरीकरण याने प्रत्यक्ष वासुदेव अवतरल्याचा भास होत राहिला.

"घुंगुर बाजे, घुंगुर बाजे, वासुदेव हो नाच नाचे" अशी पंच लाईन घेत पहाटेच्या मंगल वेळेच चित्रच त्यांनी सादर केलं. त्यानंतर "ठेवी चित्त समाधानी | दारी लक्ष्मी भरेल पाणी ||" असा भाबडा संदेश देऊन या वासुदेवानं निरोप घेतला.

त्यानंतर वृद्धांच्या मनातील नेमकी खंत श्री बाळकृष्ण पाडळकर यांनी त्यांच्या 'देवाची शिकार' या कवितेतून मांडली. त्यातल्या व्यथेने मन हेलावून जात होते.

समाज जरी बुद्धीप्रामाण्यवादी होत असला तरी तो रक्ताची नाती विसरत चालला आहे. याची खंत त्यांनी देवाजवळ मांडली.

त्यानंतर सौ हेमांगी वाडेकर यांनी कवितेवरची कविता 'माझी कविता' सादर केली. काव्य करणे हि एक अद्भूद्त शक्ती आहे. आणि ती नेमके कवीला काय देते याचा विचार त्यांनी त्यांच्या कवितेतून मांडला.

"या हव्याचा हव्यास माझा आणि हव्यासाचा मी गुलामी" अशा सारखी अतिशय नेमकी शब्द रचना करत त्यांनी खूप मोठा अर्थ या कवितेतून मांडला.

त्यानंतर श्री विनायक गोखले यांनी त्यांची 'मन्वंतर' हि कविता सादर केली. अमेरिकेत आलेल्या मराठी माणसाची मनस्थिती दिवसागणिक कशी बदलत जाते याचे अगदी यथार्थ चित्रण त्यांच्या कवितेत होते.

"मनी चाले द्वंद्व माझ्या, होम स्वीट होम कुठे?

त्यांनी व आम्ही भोगले, दु:ख कुणाचे मोठे?"

अशा सारखी मनाला चटका लावणारी काव्य रचना रसिकांना मोहवून गेली.

त्यानंतर अमेरिकेतील मराठी आणि हिंदी भाषेतील अग्रगण्य लेखिका सौ उषादेवी कोल्हटकर यांनी त्यांची 'ते सूर्याला ठरवू दे' हि कविता सादर केली. त्यांच्या निवेदनात त्यांनी कवितेचे माणसाच्या मनातील नेमके स्थान समजावून सांगितले. आयुष्यातली अंतरे सुखावह व्हायची असतील तर कविता सोबतीला असू देत. असा त्यांचा सारांश होता. या वर्षीचा बृहन महाराष्ट्र मंडळा तर्फे दिला जाणारा 'कला साहित्य संस्कृती पुरस्कार / जीवन गौरव पुरस्कार' सौ उषादेवी यांना देण्यात आला. पृथ्वीवरती निसर्गाचा सर्वात श्रेष्ठ अधिकार आहे. त्यात माणसाने हस्तक्षेप करू नये. असा त्यांच्या कवितेचा सारांश होता.

'कोणी करायची दिवसाची सुरुवात? जाऊ दे मित्रा ते सूर्याला ठरवू दे' अशा समर्पक ओळीने त्यांनी त्याची उत्कटता मांडली.

त्यानंतर सौ सोनाली जोशी यांनी 'फिरून त्या जुन्या चुका' हि कविता सादर केली. कवीला भावना जितकी महत्वाची, तितकाच व्यवहार देखील महत्वाचा आहे असा त्यांच्या कवितेचा आशय होता. बर्याच वेळेला आपण ठरवतो की जुन्या चुका परत करायच्या नाहीत. पण तरीही त्या होतात हे तितकेच सत्य आहे. म्हणून त्या म्हणतात
"अखेर चातकासही कळेल हेच एकदा | अशी नभास आर्जवे करून काय फायदा ||

कधीतरी कळेलही तुलाच या मनातले | उगाच हट्ट वेगळा धरून काय फायदा ||"

त्यानंतर श्री संदीप चित्रे यांनी त्यांची 'अमिगो' हि अप्रतिम कविता सादर केली.

कडाक्याची थंडी, बोचरे वारे या कशाचीच परवा न करता प्रसंगी उपाशी राहत कष्ट करणाऱ्या जीवांच्या वेदनांची अतिशय नेमकी जाणीव यांनी कवितेत करून दिली. या कवितेमध्ये अमेरिकेत बाहेरून आलेल्या मेक्सिकन लोकांची व्यथा काळजाला भिडणाऱ्या शब्दात, आणि तितक्याच सुंदर सादरीकरणात त्यांनी सादर केली आणि उपस्थितांचे डोळे पाणावले.

त्यानंतर विद्या हर्डीकर सप्रे यांनी रवींद्रनाथ टागोरांची 'जीवन जेव्हा सुकून जाय' हि अनुवादित कविता सादर केली. विद्या ताईनी आधी रवीन्द्रनाथांची मूळ बंगाली कविता वाचून दाखवली आणि नंतर त्यांनी केलेला अनुवाद सादर केला. अतिशय उत्कट अशा भावनांचे तितकेच उत्कट सादरीकरण रसिकांना भावून गेले.

त्यानंतर सौ लीना जोशी यांनी त्यांच्या 'अंगत-पंगत' आणि 'माझा भारत' या दोन कविता लगोलग सादर केल्या. 'अंगत-पंगत' या कवितेमध्ये अमेरिकेत आलेल्या भारतीय मनाचे अगदी यथार्थ चित्रण होते. अमेरिकेतील छान-छोकी जीवनाचे भारतीय मनाला असलेले आकर्षण, त्या आकर्षणापोटी अनेक-विध तडजोडी करण्याची तयारी, त्यातून होणारी मनाची घाल-मेल लीना ताईनी अतिशय नेमक्या शब्दात मांडली. त्यांनी अतिशय विनोदी पद्धतीने कवितेची मांडणी केल्याने रसिकांना हसून हसून पुरेवाट झाली.

त्यानंतर 'माझा भारत' या कवितेमध्ये अमेरिकेत बरीच वर्षे राहिल्यानंतर विटलेल्या भारतीय मनाचा भारतामध्ये भारत शोधण्याचा प्रयत्न शब्दात मांडला होता. भारतात होत असलेल्या वेगवान बदलात कवीच्या मनातील भारत कुठेतरी हरवतो आहे की काय असे वाटत राहते. पण हृदयाला हात घालणाऱ्या शेवटाने भारतीय मन आणि विचार कसे जसेच्या तसे शिल्लक आहेत याची खात्री पटली. अत्यंत समर्पक मांडणीने सर्व उपस्थित हेलावून गेले होते. भारतीय पणाचे एक व्यवच्छेदक लक्षण देताना त्या म्हणतात

"जीवांसाठी जीव देणारा भारतीय मला ज्या क्षणी दिसला, मला हवा असलेला भारत मला त्या क्षणी मिळाला

आणि बदलेल्या भारतातही त्यांच्या मनातला भारत शोधताना त्या म्हणतात
"झगमगते दिवे आले तरी निरांजनाची वात तिथे तेवते आहे, समाजाचे ऋण समाज आजही तिथे फेडतो आहे."
आणि त्या नंतर "नको मिळू देत ती ऑलिम्पिक ची ३६ मेडल्स, माझ्या भारताला मिळालाय मानवतेचं एकाच मेडल"

असा दुर्दम्य आशावाद व्यक्त करत त्यांनी कवितेचा समारोप केला.

यानंतर श्री निखील कुलकर्णी यांनी भागीचे भारुड सादर केले. भारुड हि एकनाथ महाराजांनी मराठी भाषेला दिलेली एक अजोड भेट. लोकांना समजेल अशा भाषेत, त्यांच्याशी संवांद साधत, त्यांना हसवत-खेळवत, विचार करायला लावत एखादे ज्ञान लोकांना द्यायचे. असा भारुडाचा उद्देश असतो. श्री कुलकर्णी यांनी अमेरिकेत आलेल्या कॉम्पुटर इंजिनियरच्या बायकोची फरफट 'भागीचे भारुड' मधून अतिशय समर्पक शब्दात मांडली. केवळ नवरा अमेरिकेत आला म्हणून हि भागी अमेरिकेत येते. सगळी नाती, सगळे बंध तोडून अमेरिकेतली होऊन वागायला शिकते. पोरं होतील. आई म्हणतील एवढी एक छोटीशी अपेक्षा असते. पण जेव्हा अमेरिकेत झालेली पोरं भागीशी बोलायलाच नाही म्हणतात, त्यांना मराठी येत नाही म्हणून मराठीत बोलत नाहीत आणि भागीला इंग्रजी येत नाहीत म्हणून भागीला इंग्रजीत बोलू नको म्हणतात, तेव्हा भागीला भाषाच उरत नाही. आणि संवाद संपून जातो.

नवर्याबरोबर भागी परत गावाला यायला निघते, तेव्हा पोरं गावाला येणार नाही म्हणतात, तेव्हा मात्र भागीला रडू कोसळते आणि भागी अधांतरी होते. हि भागीची व्यथा रसिकांना हेलावून गेली.

त्यानंतर विद्या हर्डीकर सप्रे यांनी एक समश्लोकी अनुवादित कविता सादर केली. 'या मुलानो चला जाऊ या' या कवितेमध्ये त्यांनी 'आओ बच्चो' या कवितेतले भाव अगदी जसेच्या तसे मराठीत आणून दाखवले. त्यांच्या बरोबर कविता म्हणत असताना रसिक मंडळी रंगून गेली होती. एक अतिशय छान अनुभव!

यानंतर श्री निखील कुलकर्णी आणि सौ प्राजक्ता पटवर्धन यांनी आभार प्रदर्शन केले. कवितांचे समीक्षण सौ क्रांती सडेकर, प्राध्यापक भास्कर ढोके, डॉ पुरुषोत्तम काळे यांनी केले. तंत्रज्ञान सहाय्य सौ अस्मिता कुलकर्णी आणि श्री जगदीश पटवर्धन यांनी केले. कला सहाय्य सौ राधिका परमानंद आणि सौ अस्मिता कुलकर्णी यांनी केले. सौ मीनल गद्रे यांनी विशेष सहाय्य केले. कार्यक्रमाची संकल्पना सौ माधुरी जोशी यांची होती.

यानंतरच्या सत्राची सुरुवात सौ उषादेवी कोल्हटकर यांच्या 'एक काल असा होता' या कवितेने झाली.
माणसाच्या आयुष्याचा रस्ता खरे तर एक मार्गीच.. मागे पडलेली वळणे, स्थाने परत भेटतात ती फक्त स्मृतींनी. त्यांना परत जाता येत नाही. आणि मग उरते ती एक हळवी आठवण. अशी हळवी आठवण उशादेवींनी त्यांच्या ह्या कवितेत सादर केली. शेवटी त्यांनी पाकळ्यांच्या रंगांची आणि फुलांच्या सुगंधाची भाव कथा सांगितली तेव्हा रसिकांचे डोळे पाणावले. कविता का करावी हे सांगताना त्या म्हणाल्या प्रज्ञा की आंस हैं कविता , खुबसुरत एह्सांस हैं कविता, कवी का आत्मविश्वास हैं कविता .

यानंतर श्री बाळकृष्ण पाडळकर यांनी 'मला वाटते' हि कविता सादर केली. एका प्रियकराला कधी वारा होऊन प्रेयसीच्या मोकळ्या केसांशी खेळायचे आहे. तर कधी त्याला श्रावण धारा होऊन प्रेयसीला चिंब करायचे आहे. अतिशय नाजूक आणि तरल भावना श्री पाडळकर यांनी अतिशय नेमके पणे मांडल्या. त्यांचे सादरीकरण देखील अतिशय समर्पक होते.

यानंतर सौ हेमांगी वाडेकर यांनी 'दुरावा' हि कविता सादर केली. यामध्ये मानवी नात्यांचे विविध रंग त्यांनी अत्यंत अलंकारिक भाषेतून मांडले. नातं कितीही जवळचं असलं तरी कधी कधी दुरावाही आवश्यक ठरतो. त्या दुराव्याच दुस्वास न करता, तोही नात्यातलं अविभाज्य भाग आहे. याची जाणीव ठेवावी. असा त्याचा मतीथार्थ होता. अतिशय सुंदर कविता.

यानंतर सौ प्राजक्ता पटवर्धन यांनी एक गवळण सादर केली. ब्रिज मोहनच्या दर्शनाला आतुरलेल्या राधेचे एक अतिशय नेटके वर्णन त्यांनी यात केले.

"वाट हि अधीर पावले वेगात | गुंतला जीव हा मयूर पंखात ||" असो किंवा

"भिजल्या धारात निजल्या रानात | श्रीहरी मनात भिनला तनात ||"

यासारखे एकाहून एक सुंदर अनुप्रास त्यांनी सादर केले. त्यांच्या छंदबद्ध रचने इतकेच त्यांचे सादरीकरण देखील लवचिक आणि उत्कट होते.

यानंतर श्री विनायक गोखले यांनी 'मधुरा भक्ती' हि भक्ती पर कविता सादर केली. पांडुरंगाची आठवण येते तेव्हा मनाची नेमकी काय अवस्था होते त्याचे वर्णन या कवितेमध्ये त्यांनी केले. पांडुरंगाची आठवण आली की साऱ्या समृद्धीचा, वास्तवाचा विसर पडून सारे जीवन अपूर्ण वाटायला लागते. अतिशय मृदू भावना आणि तितकेच संयुक्तिक सादरीकरण रसिकांना खूपच भावले.

यानंतर सौ राणी लिमये यांनी 'नाम महिमा' हा अभंग सादर केला. हि कविता म्हणजे नामाविषयी वाटणारे प्रेम आणि नाम साधनेतून येणारे अनुभव यांचे एक सुरेख मिश्रण होते.

"आहे कृपाळू पांडुरंग | कशी सोडू मी त्याचा संग | झाले नामात मी दंग ||"

एक अतिशय अप्रतिम रचना आणि तितकेच सुंदर सादरीकरण.

यानंतर सौ सोनाली जोशी यांनी 'दुरावा' हि कविता सादर केली. अनेक प्रकारच्या नात्यांमध्ये अनेकानेक कारणांनी दुरावा येतो. आणि मग याच दुराव्यातून ओढ जन्म घेते. आणि ओढीत प्रेम लपलेले असते. अशा आशयाची त्यांची कविता अतिशय सुंदर सादर केली.

यानंतर श्री संदीप चित्रे यांनी 'यादों की बारात ' हि अतिशय हळवी कविता सादर केली. काय दिवस होते ना ते शाळकरी वयाचे असे म्हणत संदीप सगळ्यांना मनाने हलकेच शाळेच्या दिवसात घेऊन गेले. काय हरवले काय विसरले हे आज कळत आणि बालपण देगा देवा हे खरं वाटायला लागतं. एक अतिशय सुंदर सादरीकरण आणि तितकाच मनस्वी अनुभव.

यानंतर सौ कुंदा जोशी यांनी 'गुलाब कालिका' हि अफलातून लावणी सादर केली. हि होती आधुनिक लावणी एक तरुण मुलीचे वर्णन करणारी.

"अथांग जीवन पुढे पसरले, घे निर्भय तु उडी| दिग्विजयाच्या बघुनी पताका, कृतार्थ होईल कुडी |"

असा दुर्दम्य आशावाद त्यांनी दाखवला. आणि मग पुढच्याच ओळीत

"ययातीसम मग कशास मागू, यौवन मग परतुनी | कुशाग्रमती तु शक्ती शालिनी विविध कला दर्शिनी || "

अशी आयुष्याची कृतार्थता मांडली. अनुप्रासांचा चौफेर वापर आणि अतिशय नेटकी शब्द रचना यांनी हि लावणी नटली होती. त्याच्याच जोडीला सौ जोशी यांचे सटीप सादरीकरण याने तिची लज्जत उत्तरोत्तर वाढत गेली. एक अतिशय सुखद अनुभव.

यानंतर श्री निखील कुलकर्णी यांनी 'शिवमंत्राचा पोवाडा' सादर केला. शिवाजी राजांनी दिलेला शिवमंत्र थोरल्या बाजीराव साहेबांनी म्हटला आणि मराठी सत्ता अटकेपार गेली. काशी, प्रयाग हि तीर्थे मुक्त झाली. इतकेच काय तर प्रत्यक्ष दिल्ली मराठी सत्तेखाली आली. पण जसेजसे सत्ता गवसली तसा या शिवमंत्राचा मराठी सत्तेला आणि सत्ताधीशांना विसर पडत गेलं आणि त्याचा परिणाम म्हणून आपण आपले स्वातंत्र्य गमावून बसलो. याचं अतिशय नेमकं वर्णन या पोवाड्यात केलं होतं. समर्पक शब्द योजना, पद्मावर्तनी वृत्त आणि तितकेच मर्दानी सादरीकरण यांनी पोवाडा अतिशय आकर्षक ठरला.

यानंतर 'पसायदान' म्हणून चौफुला - २०११ ची सांगता झाली.

- निखिल कुलकर्णी, प्राजक्ता पटवर्धन

ए दिल ए नादान..

2011-07-29T19:06:00.000-07:00

केव्हातरी अचानक एखाद्या गाण्याची आठवण होते आणि मग ते गाणं इंटरनेटवर शोधून ऐकावंसं वाटतं. आताच्या हायटेक जमान्यात हे करणं सहज शक्यही आहे. त्या गाण्याला ऐकण्याच्या मोहात आपण यूट्यूब, धिंगाणा अशी एखादी साइट उघडतो आणि ते गाणं वाजू लागतं. आपल्याही नकळत आपण त्या गाण्याच्या आधीन होऊन जातो आणि ब्रम्हानंदी टाळी का काय म्हणतात ते होतं.
ए-दिल-ए -नादान.. हे गाणं पहिल्यांदा केव्हा कानावर पडलं आत्ता आठवतही नाही मला. पण या गाण्याची गहराई जेव्हा पहिल्यांदा जाणवली तो प्रसंग मी विसरूच शकणार नाही. साधारण १०-१२ वर्षापूर्वी....तेव्हा मी कॉलेजला होते आणि मी आणि काही मैत्रीणी कुठूनतरी येत होतो. बहुतेक पुण्याहूनच. कोणतीतरी ट्रॅव्हल्सची बस होती. साधारण रात्रीची वेळ होती ८-९ वाजत आले असतील. बसमधले सगळे दिवे बंद होते आणि कोणती तरी एकच खिडकी उघडी होती आणि त्यामुळे अंगाला गार वारा झोंबत होता. आणि बसमधल्या कुणीतरी ट्रांझीस्टर चालू केला आणि त्यावर हे गाणं चालू झालं. त्या अंधार भरल्या बस मध्ये केवळ रस्त्त्यावरच्या दिव्यांचा येणारा जाणारा प्रकाश! चेहर्‍यांवर होणारा प्रकाश -अंधारचा खेळ, त्या एकाच उघड्या असणार्‍या खिडकीतून अंगाला जरासा झोंबून जाणारा वारा.. अर्धे पेंगणारे लोक आणि त्या गूढ वाटणार्‍या बसच्या घरघर आवाजातही स्वत:च्या आवाजाने काळजाला भेगा पाडणारा लताबाईंचा आवाज!! तेव्हा हे गाणं इतकं कसं खोलवर गेलं खरंच नाही समजलं. पण तेव्हापासून या गाण्याने मनांत जे घर केलंय ते कायमचं. काय लिहू या गाण्याबद्दल!!

ए दिल-ए-नादान ए दिल-ए-नादान
आरजू क्या हैं, जुस्तजू क्या हैं

कुठेतरी अशाठिकाणी जाऊन बसावं जिथे केवळ मनाशीच संवाद होऊ शकेल. आणि त्या दुनिये मध्ये भरकटलेल्या मनाला, अंजारून गोंजारून विचारावं.. 'बोल रे वेड्या.. माझ्या मना बोल! तुला काय हवंय?? अशी कोणती गोष्ट आहे ज्यासाठी तू इतका झुरतो आहेस?? इतकी सगळी सुख आहेत तुझ्या दाराशी.. मग कशाचा इतका शोध घेतो आहेस? नक्की काय शोधतो आहेस?? बोल रे.. माझ्या मना.. बोल रे!!"
मनाला काय हवंय? हा प्रश्न म्हंटलं तर खूप गहिरा आहे. आणि मन तरी कुठे जाग्यावर असतं हो..! त्याला काही विचारायला, बोलायला.. मन एक जागी थांबायला तर हवं. म्हणून तर बहिणाबाई म्हणतात, 'मन वढाय वढाय.. उभ्या पिकातलं ढोर, किती हाकलं हाकलं.. फ़िरी येतं शिरावर' !

हम भटकते हैं, क्यों भटकते हैं दश्त-ओ-सेहरा में
ऐसा लगता हैं, मौज प्यासी हैं अपने दरीया में
कैसी उलझन हैं, क्यों ये उलझन हैं
एक साया सा, रुबरु क्या हैं

मनाशी चालेला संवाद! आपलीच कथा त्याला ऐकवायची. आपली म्हणजे आपली आणि मनाची अशी दोघांची मिळून. कोणाच्या शोधात, कशाच्या शोधात आपण भटकतो अहोत? का भटकतो आहोत? अशी कोणती गोष्ट आहे जी आसपास नाहीये.. की जिच्यासाठी रानावनातून, वाळवंटातून आपण भटकतो आहोत.. काहीच समजत नाहीये. मना.. तू तरी सांग अरे!! मी माझ्या या दुनियेत असूनही का परकी वाटतेय.. ? अथांग सागरातली एखादी लाट तहानेने व्याकुळ व्हावी.. तशी मी आहे? का आहे? सांग रे मना...! काय नेमका गोंधळ होतोय माझा? आणी का होतोय?
कुठेतरी कुणीतरी साद घालतंय का? नक्की कुठून येतेय ही साद? माझ्यासमोर मीच आहे का? की साद घालणारी ती अज्ञात छाया आहे?
एकांती संवाद होताना इतके सगळे प्रश्न पडावेत, मनाच्या गाभार्‍यात कुठेतरी काहीतरी हळूवार हलून जावं. पाण्यावर एखादं पान पडल्यावर जसे तरंग निर्माण होतात तसेच मनावर तरंग उमटावे.. पण उत्तर सापडू नये! काय अवस्था आहे ना!!

क्या कयामत हैं, क्या मुसिबत हैं
कह नहीं सकते, किस का अरमॉं हैं
जिंदगी जैसे खोयी खोयी हैं, हैरान हैरान हैं
ये जमीन चूप हैं, आसमान चूप हैं
फ़िर ये धडकन सी चार सू क्या हैं

नाही मिळाली उत्तरे..! ते प्रश्न वारंवार येऊन दारावर धडका देताहेत पण दार उघडत नाहीये. आणि म्हणून मनाची अवस्था इतकी हळवी झालीये की, उत्तरे नाही मिळाली तर आता प्रलय येईल..संकट येईल.. काहीतरी भयंकर घडेल . काय घडेल.. नाही सांगता येत. नक्की काय हवंय? कोणाची वाट पाहतंय हे मन..? माझं आयुष्य इतकं कुठे हरवून गेलं आहे? का हरवून गेलं आहे? इतकी कसली आस आहे मनाला की ज्याच्यामुळे संपूर्ण आयुष्य हैराण झालंय?? कोण देईल याची उत्तरे? कुठे मिळतील?? कोण सांगेल??
मनाच्या या अवस्थेचं वर्णन करताना जमीन आणि आकाश यांची घेतलेली मदत लाजवाब आहे. 'ये जमिन चूप हैं'.... एक गूढ शांतता. दूर पर्यंत फक्त आणि फक्त जमिनच आहे.. रखरखीत वाळवंटी !! जिथे साद घालावी आणि दूरपर्यंत केवळ आपलाच आवाज जावा पण जिवंतपणाचा काही मागमूसही नसावा. मग पुन्हा 'आसमान चूप है.." पुन्हा तेच! संपूर्ण आकाशात ओळखीचा असा एखादाही रंग नसावा..! या दोन्ही ठिकाणी असलेली शांतता काळजाला घरे पाडते. त्या जमिन आनि आसमानच्या मध्ये एका विचित्र अवस्थेत आपण अडकलोय हे मनाला जाणवतं आणि नकळत अंगावर एक शहारा येतो. आणि आता ही जमिन आणि हे आकाश दोन्हीही शांत आहेत.. चिडीचूप आहेत.. मग ही स्पंदने कोणाच्या हृदयाची आहेत .. मना!!! चहू दिशांतून ऐकू येणारी ही स्पंदने.. काय आहेत? ती माझ्यावर येऊन का आदळताहेत??
मग कुठेतरी मनाला अचानक झोपेतून जाग यावी तशी जाग येते आणि साक्षात्कार होतो प्रेमाचा!! त्या जमिनीचं, त्या आकाशाचं शांत असणं, आपल्याच मनाची छाया आपल्या समोर येऊन उभी राहणं , या सगळ्याच्या तळाशी असलेल्या प्रेमाचा चहू दिशातून येणारा हुंकार ऐकू यायला लागतो. आणि या परमोच्च आनंदासोबतच त्या प्रेमाला असलेली दु:खाची किनारही जाणवते. मनाची तरल अवस्था किती कोमल शब्दांत बांधली आहे पहा!

ए दिल-ए-नादान ऐसी राहोन में कितने कांटे हैं
आरजूओं ने हर किसी दिल को दर्द बांटे हैं
कितने घायल हैं, कितने बिस्मिल हैं
इस खुदाई में एक तू क्या हैं

वेड्या मना! तू खरंच वेडा आहेस! कशाला या प्रेमाच्या वाट्याला गेलास? अरे या वाटेवर असंख्य काटे आहेत. ज्यानी प्रेमाची इच्छा केली.. म्हणजेच ज्यांनी ज्यांनी प्रेम केल त्या सगळ्यांनाच अगणित वेदना मिळाल्या आहेत. अरे, किती दु:ख करून घेशील !! बघ जरा आजूबाजूला बघ...! प्रेमामध्ये घायाळ झालेली, जखमी झालेली, विद्ध झालेली इतकी लोकं आहेत.. !! मग अरे वेड्या... तुझं दु:ख घेऊन काय कुरवाळत बसला आहेस !!
मनाची काढलेली समजूत!! सुरूवातीला पडलेले असंख्य प्रश्न, त्यांची उत्तरं शोधण्यासाठी केलेला जीवाचा आटापिटा , त्यातून आलेली आगतिकता! मग.. मिळालेलं हे उत्तर!
आपलं प्रेम मिळू शकणार नाही याची झालेली बोचरी जाणिव, आणि मग मनानेच कढलेली मनाची समजूत! एक छोटिशी कथा अगदी कोमल आणि हळव्या शब्दांत बांधलेली.

या गाण्यातल्या नेमक्या कोणत्या बाजूबद्दल लिहू! जान निस्सार अख्तर यांचे शब्द तर लाजवाब आहेतच! पण खय्याम यांचं संगीत ! खरंच असं वाटतं की ते त्या जमिन आणि आसमान ला जाब विचारतंय, उत्तरं मागतंय. आणि या सगळ्याच्यावर.. या शब्दांना, त्या संगिताला न्याय देणारा लताबाईंचा आवाज! 'क्या कयामत है.. क्या मुसिबत है' गाताना टिपेला जाणारा.. तितकाच आर्त.. आणि 'ये जमिन चूप है' गाताना तितकाच हळवा होणारा!
काय काय लिहू! हे गाणं मनावर का कोरलं गेलं असावं याची कारणं शोधली पण मलाही नेहमी वेगवेगळी कारणं मिळाली. सांगितिक दृष्ट्या या गाण्यातली सौंदर्यस्थळं मी नाही दाखवू शकनार. तितकी माझी पोचही नाही. मात्र हे गाणं जसं मला भावलं तसं तुमच्यासमोर ठेआयचा प्रयत्न केला आहे. हे गाणं बनवून जान निस्सार अख्तर, खय्याम साहेब आणि लताबाईंनी जे उपकार केले आहेत.. त्याची थोडीशी परतफ़ेड माझ्याकडून!

-प्राजु

कळली कधी मला ना ती जात पावसाची..

2011-07-20T10:01:00.000-07:00

भलती खट्याळ होती, ती रात पावसाची
कळली कधी मला ना ती जात पावसाची

पाहून एकटी मी, तो सरसरून आला
कसली अशी निराळी रितभात पावसाची??

विद्द्युल्लता जराशी, लाजून काय आली
झाली पुन्हा फ़िरूनी सुरुवात पावसाची

त्या पावसात भिजला चातक मलाच म्हणतो
'बसुनी पुन्हा करूया, चल बात पावसाची'

घेता मिठीत त्याने, सर कोसळून गेली
अन ओल ही नव्याने, श्वासात पावसाची!

मज भोवती सयींचे, दाटून मेघ आले
आधीच हा दुरावा, भर त्यात पावसाची!

आला मध्येच दडला,रंगांमधून हसला
मेघातली गुपिते , मज ज्ञात पावसाची

धुंदी अशी नभाची, धारांत सांडलेली
घेऊ नशा भरूनी, ग्लासात पावसाची
- प्राजु

षंढ सारी लेकरे गं मायभूमी माफ़ कर..

2011-07-13T20:00:00.001-07:00

षंढ सारी लेकरे गं मायभूमी माफ़ कर
विसर तो इतिहास सारा जाळुनीया राख कर

वेड होते त्या शिवाला मोगलाशी भांडला
वेड 'तात्या'ला तुझे जो सागरी झेपावला
यायचे ते ना पुन्हा, तू वाट बघणे बास कर..
षंढ सारी लेकरे गं मायभूमी माफ़ कर

टांगण्या वेशीवरी तव लक्तरे सारे पुढे
चिंधड्या तव अस्मितेच्या फ़ाडती मुंग्या -किडे
ना कुणी तुज रक्षण्याला, तू अपेक्षा लाख कर!!
षंढ सारी लेकरे गं मायभूमी माफ़ कर

कोण मेले, काय झाले, ना इथे पडले कुणा
मी नि माझे घर सुखी बाकी कुणी काही म्हणा
भाडखाऊ लोकशाही, 'भारतीया तूच मर!"
षंढ सारी लेकरे गं मायभूमी माफ़ कर

दोष कोणा काय देऊ,भगवते, तू सांग ना
धाडसी नेतृत्व नाही, हा तुझा ठरला गुन्हा
चाड ना येथे कुणाला, हेच आता मान्य कर
षंढ सारी लेकरे गं मायभूमी माफ़ कर

घालुनी मग शेपट्या, करतील ते नीषेधही
वाटुनी नोटा जरा देतील त्यावर लेपही
घोषणा अन भाषणांची, मोज लांबी हात भर!
षंढ सारी लेकरे गं मायभूमी माफ़ कर
- प्राजु

खंत नाही खेद नाही..

2011-07-13T19:58:00.000-07:00

खंत नाही खेद नाही, एक वेडी आस आहे
त्या नभाला जिंकण्याचा आज मजला ध्यास अहे

ना कुणीही सोबतीला, ना कुणी मागे पुढेही
मीच वेचावी फ़ुले अन मीच वेचावे खडेही
साथ ही काट्याकुट्यांची भासते मज खास आहे

चहु दिशांनी हात देता मी निघावे त्या प्रवासा
कोवळ्या किरणांतुनी त्या भास्कराचाही दिलासा
जाणते मी हा जरासा वेगळा हव्यास आहे

पर्वतांना ठोकरावे वाहुनी वार्‍यासवे मी
रात उजळावी जराशी चमकुनी तार्‍यासवे मी
विश्व सारे वर्तुळाचे, मी तयाचा व्यास आहे

मागणे माझे न काही! ईश्वराला त्या स्मरूनी
हात व्हावे हे पुढे 'देण्या'स केवळ भरभरूनी
शिल्पकारा मीच माझ्या जीवनी विश्वास आहे
- प्राजु

विघ्न विनायक तू सुखकर्ता,..

2011-07-13T19:56:00.000-07:00

विघ्न विनायक तू सुखकर्ता, आशिर्वच मज द्यावा ऐसा,
करूणाकर तू हे गजवदना, मजला नाही दुजी कामना

वक्रतुंड ते रूप मनोहर,भाळी चंद्रमा तेज मुखावर,
नजर ठरेना मिटले लोचन, तृप्त जाहलो तुजला पाहून
तुझ्या मंदीरी आलो होऊन, दास तुझा मी, तू संजीवन
माझे जीवन तुजला अर्पण, करितो दयाघना..
मजला नाही दुजी कामना

ओंकारा तू सिद्धीविनायक, गिरिजात्मज तू, तू सुखदायक,
परमेशा मी नमितो तुजला, मोक्ष-मुक्ती दे अंती मजला,
स्थिती-उत्पत्ती आणि लयाला, कारण तू रे या जगण्याला
कृपा असूदे या जगतावर, हीच तुला प्रार्थना
मजला नाही दुजी कामना..
-प्राजु

कलाकार ..

2011-07-13T19:53:00.000-07:00

प्रेमगीतांच्या कळ्या ज्या तुझ्याचसाठी वेचल्या
आज बाजारी विकाया मीच सार्‍या मांडल्या

ज्या गीतांवर प्रीत तुझी गं विसावलेली
लिलावात या लागेल आता त्यांची बोली
भाव-भावना अन जाणिवा, शब्द आणि ओळी
चंदेरीशा तराजूत त्या तोलण्याला सांडल्या..

मनस्वीतेतुन तुला लेखिले, ज्या गीतांनी
'केवळ वस्तू' केले त्यांना गरिब हातांनी
मिळेल तुझिया लावण्याच्या कथा मधुनी
वस्त्र -निवार्‍याच्याच इच्छा मनात माझ्या दाटल्या

जगण्याच्या या सत्वपरिक्षेमध्ये पहा ना
साथ देईना माझी कविता माझ्या रचना
तोरा तुझा श्रीमंताची ठेव मी हे जाणतो ना
तुझ्या चित्रप्रतीही माझ्यासवे कधी ना राहिल्या

प्रेमगीतांच्या कळ्या ज्या तुझ्याचसाठी वेचल्या
आज बाजारी विकाया मीच सार्‍या मांडल्या
स्वैर भावानुवाद : प्राजू
------
मैंने जो गीत तेरे प्यार की खातीर लिखे
आज उन गीतों को बाज़ार में ले आया हूँ...

आज दुकान पे नीलाम उठेगा उनका,
तूने जिन गीतों पर रख्खी थी मोहब्बत की असास...
आज चांदी की तराज़ू में तुलेगी हर चीज़,
मेरे अफ़कार, मेरी शायरी, मेरा एहसास...

जो तेरी ज़ात से मनसूब थे, उन गीतों को
मुफ़्लिसी, जिन्स बनाने पर उतर आई है...
भूक, तेरे रूख-ए-रंगीं के फ़सानों के इवज़
चंद आशीया-ए-ज़रूरत की तमन्नाई है...

देख इस अरसागह-ए-मेहनत-ओ-सरमाया में
मेरे नग़्में भी मेरे साथ नहीं रह सकते...
तेरे जल्वे किसी ज़रदार की मीरास सही,
तेरे खाके भी मेरे पास नहीं रह सकते...

आज उन गीतों को बाज़ार में ले आया हूँ
मैंने जो गीत तेरे प्यार की खातीर लिखे...
मूळ रचना : फ़नकार
रचनाकार : साहिर लुधियानवी

खोल खोल आतवर तुझी नजर..

2011-07-10T09:47:00.000-07:00

जीवनात फ़ुलविते नवा बहर
खोल खोल आतवर तुझी नजर

मी नशेत राहतो असा सदा!
नयन की तुझे प्रिये असे जहर?

'बिलगशी कितीक रे तिला असा!!
पावसा!! पुरे अता तुझा कहर!!'

का मिठीत येत लाजतेस तू??
का हळूच कंप पावती अधर??

लाजताच तू अशी पुन्हा पुन्हा
अंतरात खोल का उठे लहर

मी कितीक दूर चाललो जरी
भेटते तुझेच नाव अन शहर

साथ दे मला तुझी अशी सखे
मिसळुदे मला तुझ्या स्वरांत स्वर

-प्राजु

प्राणमोक्ष..

2011-07-10T09:45:00.000-07:00

पंढरीची वाट, चालती वैष्णव,
नादावला जीव, नाम घेता ||

चंद्रभागा सांगे, 'ज्ञाना'ची कहाणी,
मुक्ताईची वाणी, खळाळत ||

सावळ्याच्या चरणी, घालतो जोहार,
देवळा बाहेर , चोखा उभा ||

भास नि आभास, तुझे ठायी ठायी ,
विश्वामध्ये बाई, विठू नांदे ||

मुखी तुझे नाम, घ्यावे रात-दिन,
कठीण जीवन , व्हावे सोपे||

माझिया अंतरी, सावळ्याचे मुख,
दुजे नाही सुख, जीवनात ||

माझे पाप देवा, घेई पदरात
देई मरणात, प्राणमोक्ष ||
- प्राजू

उगाच ओलावल्या पापण्या..

2011-07-10T09:43:00.000-07:00

उगाच ओलावल्या पापण्या, उरांत काही हलून गेले
किती रोखले मनास तरीही, सयीत तुझिया भिजून गेले

सभोवताली येती जाती, असती नुसती नातीगोती
कुणा दिसेना, ओल जराशी आली माझ्या पापणकाठी
किती झुरावे, का झुरावे , प्रश्न मजला छळून गेले
किती रोखले मनास तरीही, सयीत तुझिया भिजून गेले

फाटून गेले नभ हे माझे, वीज मनावर कोसळली
खचून गेली, तडकून गेली, वेस मनाची ढासळली
ढिगार्यात त्या स्वप्न आपुले, सख्या, कसे रे चिणून गेले !
किती रोखले मनास तरीही , सयीत तुझिया भिजून गेले

वारा येतो, परतून जातो, केसातूनी ना दरवळतो
खोटे हसतो, अन मुसमुसतो, आरसा मजला हिणवितो
तुझ्याविना ना गीत उमटे, सूर ओठी थिजून गेले
किती रोखले मनास तरीही, सयीत तुझिया भिजून गेले

येशील का तू, तार मनाची हळू छेडण्या पुन्हा एकदा?
घेशील का मज, कवेत तुझिया, झुलविण्याला पुन्हा एकदा ?
पुन्हा एकदा फुलेल का रे जीवन कोमेजून गेले ?
किती रोखले मनास तरीही, सयीत तुझिया भिजून गेले
- प्राजू

ना मी खाल्ले लोणी माते, ना मी खाल्ले लोणी

2011-07-10T09:39:00.000-07:00

तुझिया पाशी सांग माझी चुघली केली कोणी
ना मी खाल्ले लोणी माते, ना मी खाल्ले लोणी

जाता येता करतो खोड्या, चोळी लपवितो
खडा मारुनी माठ फोडतो , अंग भिजवितो
कितीक कागाळ्या माझ्या या करती गवळणी
ना मी खाल्ले लोणी माते, ना मी खाल्ले लोणी

यमुने काठी सवंगड्यासवे खेळ खेळताना
हळूच येऊन कवेत घेऊन, म्हणती 'माझा कान्हा'
चीडविती सारे, होते माझी चर्या केविलवाणी
ना मी खाल्ले लोणी माते, ना मी खाल्ले लोणी

जिला समजते मनातले मम, विचार तू तिजला
तिच्या परी ना कोणी घेते समजुनिया मजला
'केवळ ना मी केली चोरी' सांगेल राधाराणी
ना मी खाल्ले लोणी माते, ना मी खाल्ले लोणी

- प्राजू

आसमंत धुंदसा , हवेतही नशा निळी

2011-06-27T17:29:00.000-07:00

आसमंत धुंदसा , हवेतही नशा निळी
चहू दिशाच सांगती , कथा सुनीच आगळी

वसंत ताटवे जणू, दुरून साद घालती
कितीक वाट पाहुनी, पुसट रंग सांडती
लहर सांगते जणू, प्रीतीची व्यथा खुळी ||१||

शमूनही शमेचना, तृषा कशी हि ना कळे
विसावला तरी कसा जीव हा तळमळे
विरह आणि संगती, जशी कि ऊन सावली ||२||

क्षणास शोधतो जणू, फिरून काळ हा पुन्हा
क्षणैक प्रीत तर कधी विरह देऊनी मना
निघून काळ चालला, करून खूण राऊळी ||३||
- (भावानुवाद ) प्राजू

फज़ा भी है जवाँ जवाँ, हवा भी है रवाँ रवाँ
सुना रहा है ये समा, सुनी सुनी सी दास्ताँ ॥धृ॥

पुकारते हैं दूर से, वो काफ़िले बहार के
बिखर गए हैं रंग से किसी के इंतज़ार के
लहर-लहर के होँठ पर वफ़ा की हैं कहानीयाँ ॥१॥

बुझी मगर बुझी नहीं, न जाने कैसी प्यास है ?
करार दिल से आज भी, न दूर है न पास है
ये खेल धूप-छाँव का, ये कुरबतें, ये दुरीयाँ ॥२॥

हर एक पल को ढूँढता, हर एक पल चला गया
हर एक पल फ़िराक़ का, हर एक पल विसाल का
हरेक पल गुज़र गया बना के दिल पे इक निशाँ ॥३॥
मूळ रचना : हसन कमाल

अबोल प्रीत, उमलतेय पाकळी हळू हळू..

2011-06-14T16:40:00.000-07:00

अबोल प्रीत, उमलतेय पाकळी हळू हळू
कि नेत्र सांगती कथाच आपुली हळू हळू??

हृदय भरून वाहती, तुझेच स्पंद अंतरी
भरेल का मनातली हि पोकळी हळू हळू??

सुरेल मारवा तुझाच भारला इथे तिथे
तुझाच पूरिया घुमेल राऊळी हळू हळू

तनूवरी शहारला जसा तुझाच स्पर्श रे
उधाणले उरांत श्वास वादळी हळू हळू

तुझाच गंध घेउनी, खुलेल कंप लाजरा
भिजेल देह कस्तुरीत ...मखमली हळू हळू

कधी सरीत अन कधी तुझ्या उन्हांत नाहते
पहा तुझीच घेरतेय सावली हळू हळू..!!

- प्राजु

भोगणे आयुष्य मी टाळू कशाला?

2011-06-14T16:38:00.000-07:00

भोगणे आयुष्य मी टाळू कशाला?
भीड या दुनियेत सांभाळू कशाला?

मीच ठरवावी दिशा माझ्या शिडाची
जाच वार्‍याचा उगा पाळू कशाला?

काय झाली एवढीशी चूक माझी!!
त्यात हे आयुष्य मी जाळू कशाला?

जाण आहे 'रूप माझे देखणे की'
आरश्या रे ! मी तुला भाळू कशाला?

गावले मज शिंपले मोत्यासवे तर
व्यर्थ मी रेती आता चाळू कशाला?

ग्रीष्म आला! येउ दे ना, काय त्याचे!
त्यामुळे मीही उगा वाळू कशाला?

बोलते 'प्राजू' "करू संघर्ष आता
आत्मविश्वासास मी ढाळू कशाला??

- प्राजु

बरसले शब्द जणू..

2011-06-07T06:47:00.000-07:00

घनवेडी आस कशी, लावतेय हूरहूर हूरहूर
बरसले शब्द जणू, चिंब भिजला गं सूर

गावे पावसाचे गाणे, अंतराळी मन नाचे
थेंब अमृताचा जणू, लाल ओठावर सजे
आज माझ्या मुखड्याचा, पहा बदलला नूर
बरसले शब्द जणू, चिंब भिजला गं सूर..

आस तुझ्या कोसळाची, नयनात भिजलेली
भेगाळल्या काळजात, प्रीत वेडी थिजलेली
असे दाटलेय काही, आज उरात काहूर
बरसले शब्द जणू, चिंब भिजला गं सूर

ओलावली काया सारी, ओलावले माझे भान
पदरात आज माझ्या, ओल्या सरींचेच दान
तुझ्या कोसळाने वेड्या, मनी दाटलाय पूर
बरसले शब्द जणू, चिंब भिजला गं सूर..

- प्राजु

मन हे पाऊस भरले गं

2011-06-07T06:45:00.000-07:00

मन हे पाऊस भरले गं
ओलेत्याने फ़िरले गं
क्षणांत येथे क्षणांत तेथे
पागोळ्यातून झरले गं

झर झर झरती धारा गं
आळवावरती पारा गं
नटून थोडा थटून थोडा
जणू लखलख तारा गं

पायी बांधून पैंजण गं
पाऊस करतो नर्तन गं
कधी तृणांवर, कधी फ़ुलावर
झिम्मड ओले शिंपण गं!

अस्वस्थांची गडगड गं
उरांत होते धडधड गं
क्षितिज भंगले, नेत्र गुंगले
वीज बिथरली कडकड गं

सलज्ज हिरवी सळसळ गं
लाघव ओली भोवळ गं
चिंब नाचरे थेंब साचले
जळात भरली ओंजळ गं

ओठी पाऊस गाणे गं
शृंगाराला बहाणे गं
धुंद नाहली नदी वाहली
अंबर होई दिवाणे गं
- प्राजु

माझ्या असण्याची मी लोका साक्ष पटवत होते

2011-06-07T06:42:00.000-07:00

माझ्या असण्याची मी लोका साक्ष पटवत होते
घेऊन मूठभर राख ती मी तशीच उधळत होते

'नको' म्हणूनी पुसले ज्यांना आयुष्यातून मी
तीच आठवे आज माझे जीवन फ़ुलवत होते

मैफ़िल त्याची, तोच राजा, त्याचे सगळे खरे
मीही मुक्याने तेथे केवळ हुंकार भरत होते

कीव करती पाहून मजला माझे वडीलधारे
कधी काळी 'सुखी भव' ते मजला म्हणत होते

हत्यारे ते बरे म्हणावे ,मज आधी भेटले जे
ठार करण्याआधी पाणी देऊन शमवत होते

लाखोली तो वहात होता मजला येता जाता
नि मी कवितेमधुनी त्याला उगाच अळवत होते!

काय बांधू, कसे बांधू वेड्या मनाचे घरटे?
उभारलेल्या भिंती जर का मीच पाडत होते!

असत्याचीच मीही आता कास धरावी वाटे
लोक सत्यालाच सुळावर आता चढवत होते

- (भावानुवाद)प्राजु
मूळ रचना : राहत इंदौरी

अपने होने का हम इस तरह पता देते थे
खाक मुट्ठी में उठाते थे, उड़ा देते थे

बेसमर जान के हम काट चुके हैं जिनको
याद आते हैं के बेचारे हवा देते थे

उसकी महफ़िल में वही सच था वो जो कुछ भी कहे
हम भी गूंगों की तरह हाथ उठा देते थे

अब मेरे हाल पे शर्मिंदा हुये हैं वो बुजुर्ग
जो मुझे फूलने-फलने की दुआ देते थे

अब से पहले के जो क़ातिल थे बहुत अच्छे थे
कत्ल से पहले वो पानी तो पिला देते थे

वो हमें कोसता रहता था जमाने भर में
और हम अपना कोई शेर सुना देते थे

घर की तामीर में हम बरसों रहे हैं पागल
रोज दीवार उठाते थे, गिरा देते थे

हम भी अब झूठ की पेशानी को बोसा देंगे
तुम भी सच बोलने वालों के सज़ा देते थे..

- राहत इंदौर

असे लाघवी तू हसावे कशाला?

2011-05-30T16:27:00.000-07:00

असे लाघवी तू हसावे कशाला?
नि हृदयात काही हलावे कशाला?

मला ठाव असती बहाणे तुझे ते
खरे सांग लटके रूसावे कशाला?

तुझ्या पापण्यांनीच होकार दिधला
अता सांग दुसरे पुरावे कशाला?

तुझे भास मधुमास घेऊन येती
जुईली परी तू फ़ुलावे कशाला?

तुला बिलगण्याची मुभा पावसाला!!
तयाच्या सवे तू भिजावे कशाला?

तुला ठाव आहे, मला ठाव आहे
उगा औपचारीक व्हावे कशाला

असे साथ ही जन्मजन्मांतरीची
अता हे फ़ुकाचे दुरावे कशाला?

- प्राजु

नक्षत्रांची खणी..

2011-05-30T16:26:00.000-07:00

सळसळणारी गर्द राई
खळखळणारे झरे
तुझेच यौवन, तुझेच हासू
मनांत ग भिरभिरे

मोहक नाजूक लाजाळूची
लाज उमटली गाली
हळूच मिटले यौवन ऐसे
जशी पसरली लाली!!

गौरवर्णी रेखिव काया
चंदन भिजले जणू
दरवळ ऐसा भोवती माझ्या
शहारला अणुरेणू

मेघ सावळे दाटून आले
झुकता ती पापणी
सलज्ज मोती भाव बोलके
नक्षत्रांची खणी

गुलबक्षाची फ़ुले रंगली
नाजूक ओठावरी
झुळझुळणारे गीत उमटले
त्यांच्या काठावरी

सोनपरी, की फ़ुलराणी तू
म्हणू तुज कामिनी
दृष्ट काढतो तुझी फ़ुलांनी
माझी हो स्वामिनी

-प्राजु

.. रात मजला जागावे

2011-05-30T16:24:00.002-07:00

आठवांचे धावुनी आले थवे
आणि आता रात मजला जागवे

चालताना हात होते गुंफ़ले
पापण्यांशी स्वप्न होते शिंपले
काय सांगू त्या क्षणांचे गोडवे!!
आणि आता रात मजला जागवे

गंधलेला श्वास होता कापरा
थरथरूनी स्पर्श झाला लाजरा
आणि ओठांची ती ओली आर्जवे
आणि आता रात मजला जागवे

बोलणे आता स्वत:शी राहिले
त्या क्षणांना पापण्यांतुन वाहिले
राहिली मज सोबतीला आसवे
आणि आता रात मजला जागवे

लाघवी ती वेदना सलते जरी
मी व्यथा काव्यातुनी गातो जरी
ही विराणी गात घुमती पारवे
आणि आता रात मजला जागवे
-प्राजु

मोहिनी खिन्नतेची ..

2011-05-30T16:24:00.001-07:00

मराठी कविता समुहाच्या "कविता एक अनुवाद अनेक - भाग ११" या उपक्रमासाठी भावानुवाद करण्याचा माझा प्रयत्न.

उधाणलेल्या सागरलाटांसवे
विलक्षण शांत,
आणि रक्तिमा पसरवून
आकाश अन सागर भिजवत,
पाखरांना निरोप देत
थकुन भागून संध्येच्या कुशीत
सामावून जात.. त्या भास्करला
मी अस्ताचलास जाताना पाहिले!

आणि, पाणावल्या डोळ्यांनी
ते दृष्य पहात तीरावर बसलेल्या
माझ्या मनांत एक प्रश्न थरथरला
जो अजूनही स्थिरावला नाही!!
की, पाठवणीस नववधूचा कंठ दाटून येतो,
भर दिवसा उगाच.. अंधार भरून येतो,
जेव्हा अंधार संध्येला कुशीत घेतो,
तेव्हा खिन्नतेचा चेहराही सुंदर नसतो का??
- (स्वैर अनुवाद) प्राजु

अम्बुधि लहरों के शोर में
असीम शान्ति की अनुभूति लिए,
अपनी लालिमा के ज़ोर से
अम्बर के साथ – लाल सागर को किए,
विहगों के होड़ को
घर लौट जाने का संदेसा दिए,
दिनभर की भाग दौड़ को
संध्या में थक जाने के लिए
दूर क्षितिज के मोड़ पे
सूरज को डूब जाते देखा!

तब, तट पे बैठे
इस दृश्य को देखते
नम आँखें लिए
बाजुओं को आजानुओं से टेकते
इस व्याकुल मन में
एक विचार आया!
किंतु उस उलझन का,
परामर्श आज भी नही पाया!
की जब विदाई में एक दुल्हन रोती है,
जब बिन बरखा-दिन में धुप खोती है,
जब शाम अंधेरे में सोती है,
तब, क्या उदासी खुबसूरत नही होती है?

- दीपक कुमार

येई मल्हार भोवळ

2011-05-30T16:22:00.000-07:00

झाला नभात गोंधळ
आले भरून आभाळ
सार्‍या रानाला हिरवी
येई मल्हार भोवळ

वीज कोरते आभाळ
तिचे नर्तन वेल्हाळ
आण थेंबाला सरींची
सजे तरंगात जळ

झाली पावसाची वेळ
मेघ सोसुनिया कळ
जन्म घेती जलधारा
झाला कोसळ कोसळ

गर्द हिरवासा माळ
आणि वारा सळसळ
घेत कवेत तृणांना
जणू नाचती ओहोळ

लागे डोंगराला खूळ
शुभ्र कापसाची धूळ
काळ्या हिरव्या रूपात
लाजे उभ्याने बाभूळ

असा श्रावणाचा खेळ
उन हळदी कोवळ
घेत लकेर रंगीत
पुन्हा होईल ढगाळ!

- प्राजु

.. जरा जरा

2011-05-18T18:50:00.001-07:00

नभात चांद हासला, लाजला जरा जरा
उरात खोलसा ठसा, उमटला जरा जरा

निशा हसून बोलवी, खोलशा कुशीमध्ये
तुझाच स्पर्श कापरा, अठवला जरा जरा

रवी थकून चालला, काजळी चढे अशी
मनात कालवा उगा जाहला जरा जरा

उगाच एकलेपणा भांडतो उभ्या उभ्या
अखेर सोबतीस तो, थांबला जरा जरा

क्षणांत सांडल्या कशा, पाकळ्या वहीतल्या
नि श्वास आगतीकसा, कोंडला जरा जरा

कितीक चांदण्या जशा, सांडल्या दिठीतुनी
अबोल चांदवा तसा, पुसटला जरा जरा

जमेल 'प्राजु' का तुला, रंगणे असे पुन्हा?
विसावला कसा तुझा कुंचला जरा जरा?
-प्राजु

झाला कोसळ कोसळ..

2011-05-18T18:48:00.000-07:00

झाला कोसळ कोसळ, थेंब थेंब आडवला
गुंता कोरड्या रेषांचा, हळूवार सोडवला

झाला कोसळ कोसळ, झाली माती मऊ साय
झाला पसारा तळ्यांचा, झाले लाल तळपाय

झाला कोसळ कोसळ, कोणा राहिले ना भान
तरारले माळ रान, थरारले पान पान

झाला कोसळ कोसळ, झिरपले आत पाणी,
रणरण रान आता, गाते झुळझुळ गाणी

झाला कोसळ कोसळ, माय भिजली भिजली
सुखावून आभाळाच्या, कशी कुशीत निजली!

झाला कोसळ कोसळ, नदी घरात शिरली
चार भिंतीत खेळून, पुन्हा माघारी फ़िरली

झाला कोसळ कोसळ, राहिले ना काही मागे
ओलावल्या भुईवर, सारे घर-दार जागे

झाला कोसळ कोसळ, पूर डोळ्यात दाटला
दैना पाहुनिया, देवा!!! ऊर तुझा का फ़ाटला?

- प्राजु

नको पुसू तू,...... वेडा तुझा!

2011-05-18T18:44:00.000-07:00

मराठी कविता समुहाच्या 'कविता एक अनुवाद अनेक' या उपक्रमांतर्गत अनुवादित रचना.

माझ्या गझला-कविता सार्‍या तुझीच रूपे असती
कधी सूर तक्रारीचा, कधी प्रीत गीते असती
आज वाहतो तुजला सारे क्षण मी सोनेरी
आठवतील तुज आयुष्याच्या एका वळणावरी
लेऊन दुलई श्वासांची, मग शब्द जागे होती
एकांती त्या परीकथांची रास रंगवून जाती

अनेक होती गहिरी दु:खे तू दिलेल्या जखमांपरी
शोधत होती अनेक दु:खे आयुष्याच्या वाटेवरी
घेऊन आलो रेत व्यथेची, घालण्याला तव पदरी
तव स्पर्शाने रंगुन जाते व्यथा माझी मेंदीपरी
तप्त निखारे भिजून जाती, हसती घाव फ़ुलापरी

तुझीच आहेत फ़ुले नि जखमा, अस्तित्वाच्या आठवणी
तुलाच घे ही दु:ख विराणी आणिक माझी सुरेल गाणी
अवघा काळ तो तुझाच आता जगलो जे मी क्षणोक्षणी
कोणी होता एक कवी जो गाई वेड्यावाणी
राजा जैसा थाट तयाचा जीवन फ़किरावाणी
रूसली आस मनाची त्याच्या, रूसल्या नशिबावाणी

नको पुसू तू, वेडा तुझा! कधीच हरवून गेला गं
नसेल भले फ़रहाद तरी तो पहाडाशी लढला गं!
वार करूनी स्वत:वरी तो जखमी होऊन पडला गं!

- (भावानुवाद) प्राजु

ये मेरी गज़लें, ये मेरी नज़्में, तमाम तेरी हिकायतें हैं
ये तज़्कीरें तेरी लुत्फ़ के हैं, ये शेर तेरी शिकायतें हैं
मैं सब तेरी नज़र कर रहा हूँ, ये उन ज़मानों की सतें हैं
जो ज़िंदगी के नए सफ़र में तुझे किसी रोज़ याद आएँ
तो एक एक हर्फ़ जी उठेगा, पहन के अन्फ़ास की कबाएँ
उदास तनहाईयों के लम्हों में नाच उठेगी ये अप्सराएँ

मुझे तेरी दर्द के अलावा भी और दुख थे, ये जानता हूँ
हज़ार ग़म थे जो ज़िंदगी की तलाश में थे, ये जानता हूँ
मुझे खबर है की तेरे आँचल में दर्द की रेत छानता हूँ
मगर हर एक बार तुझको छू कर ये रेत रंग-ए-हीना बनी है
ये ज़ख्म गुलज़र बन गए हैं, ये आहें-सोज़ाँ घटा बनी है

और अब ये सारी मता-ए-हस्ती, ये फूल, ये ज़ख्म सब तेरे हैं
ये दुख के नौहे, ये सुख के नग्में, जो कल मेरे थे, अब तेरे हैं
जो तेरी कुरबत, तेरी जुदाई में कट गए रोज़-ओ-शब तेरे हैं
वो तेरा शायर, तेरा मुग़न्नी, वो जिस की बातें अजीब सी थी
वो जिस के अंदाज़ ख़ुसरो-वाना थे और अदाएँ गरीब सी थीं
वो जिसके जिने की ख़्वाहीशें भी खुद उसके अपने नसीब सी थीं

न पुछ उसका की वो दिवाना बहूत दिनों का उजड चुका है
वो कोहकन तो नहीं था, लेकीन कडी चट्टानों से लड चुका है
वो थक चुका है और उस का तेशा उसी के सीने में गड चुका है...

- अहमद फ़राज़

ओठास लावूनी जरा मी वेदनेला, बोलले

2011-05-13T20:02:00.001-07:00

बोलावितो आता पुन्हा का पाखरांचा हा थवा ?
का जोडते संबंध त्या वेड्या नभाशी मी नवा?

ओठास लावूनी जरा मी वेदनेला, बोलले
’चाखून पाहू दे सुखाचा मज जरासा गोडवा!"

आकाश् दिसते लांब इतुके पंख माझे तोकडे
’गरुडापरी घे‌ईन पण मी झेप!’- म्हणतो पारवा

शब्दातुनी मी काळजाचे वेचले तुकडे असे
माझी व्यथा त्या मैफ़िलित मिळवून गेली वाहवा!

वाटेवरी स्मरते पुन्हा त्याचीच कविता पण तरी
त्याच्या विना गा‌ऊ कशी, कोठून आणू सुर नवा??

आहे निघाली भावनांची प्रेतयात्रा या इथे
मुर्दाड व्हा आता मनाने... ढोलताशे वाजवा!!

’प्राजू’ तुला कळलाच् कोठे ढंग दुनियेचा खरा!
दुनियेत,... वेडे,.. भोवती साधेपणाची वानवा!!
- प्राजु

-------------------------------------------------------
राधा तुझी, गोपी तुझ्या, वेडीपिशी मथुरा तुझी
’कुब्जा’च् ना झाली कधी तव् प्रीय् सखी रे केशवा

भेटली जी मला..

2011-05-13T20:01:00.001-07:00

भेटली जी मला सहन केली
माणसे व्यर्थ मी जतन केली

गाडलेली कधी जुनी दु:खे
का उगा मीहि उत्खनन केली??

काळजाला जरा तडा गेला
वेदना मीच आचमन केली

अर्थ ना लागला कशाचाही
मी कितीदा कथा कथन केली!!

जाहली का भकास ही वास्तू??
का तिला मी कधी दहन केली??

ठेवलेली जपून हृदयाशी
तीच आशा कुणी हनन केली??

'प्राजु' आता अशी नको थांबू
गझल चर्चा तुही गहन केली!
- प्राजु

तुझे भास होते..

2011-05-13T20:00:00.001-07:00

निळ्या त्या जळी चांदणे खास होते
मला सांग ते सत्य की भास होते?
जिथे या मनाला विसावा मिळाला
दिवास्वप्न की ते तुझे भास होते??

वसंती कळ्यांना तुझी आस होती
तुझ्या अमृताची जणू प्यास होती
कळ्यांना हळूवार फ़ुलवून गेले
तुझे स्पर्श की ते तुझे भास होते?

उन्हाला जरा पावसाचा इशारा
फ़ुलूदे जरा सप्तरंगी नजारा
बहरले नव्याने कमानी मध्ये त्या
तुझे रंग की ते तुझे भास होते..

नवे सूर झरती तुझ्या लोचनातुन
नवे स्वप्न वाहे तुझ्या पापण्यातुन
मनी आज झंकारले सांग आता
तुझे गीत की ते तुझे भास होते..

हळू बोलसी तूच सौधात माझ्या
भिजूदे तुझे श्वास श्वासात माझ्या
दिसे जे मला पाहता दर्पणी त्या
तुझे बिंब की ते तुझे भास होते

- प्राजु

रंग अवघा बदलून जाईल..

2011-05-13T19:55:00.000-07:00

रंग अवघा बदलून जाईल
घुंगट थोडा कर बाजूला
धुंदी सारी उतरून जाईल
लडखडता मग कोणी नुरला

जवळी माझ्या असताना तू
'अंतकाळ' मम थांबून राहिल
माझ्यासोबत पाहून तुजला
मृत्यूचे मत बदलून जाईल

जळून गेले माझे जीवन
तू जळावे, न मंजूर होईल
नको वेदना पुसूस माझी
जीवन तुझेही करपून जाईल

फ़ूल खुडावे अलगद ऐसे
चाहूलही ना यावी वनी
बाग न बहरे, जर खुडण्याचे
भय कळीच्या दाटे मनी
-प्राजु

मुळ रचना : अनवर मिर्जापुरी
भावानुवाद : प्राजु

मुळ रचना :
रुख़ से परदा उठा दे ज़रा साक़िया
बस अभी रंग-ए-महफ़िल बदल जायेगा
है जो बेहोश वो होश में आयेगा
गिरनेवाला जो है वो संभल जायेगा

तुम तसल्ली ना दो सिर्फ़ बैठे रहो
वक़्त कुछ मेरे मरने का टल जायेगा
क्या ये कम है मसीहा के रहने ही से
मौत का भी इरादा बदल जायेगा

मेरा दामन तो जल ही चुका है मग़र
आँच तुम पर भी आये गंवारा नहीं
मेरे आँसू ना पोंछो ख़ुदा के लिये
वरना दामन तुम्हारा भी जल जायेगा

फूल कुछ इस तरह तोड़ ऐ बाग़बाँ
शाख़ हिलने ना पाये ना आवाज़ हो
वरना गुलशन पे रौनक ना फ़िर आयेगी
हर कली का दिल जो दहल जायेगा

- अनवर मिर्ज़ापुरी

पाऊस भरून आला..

2011-05-13T19:48:00.000-07:00

निश:ब्द नभाचे गीत,समरसून गाते वीज
लंघून सावळी वेस, म्हणे 'भीज आता तू भीज"

नको नको म्हणताना
पाऊस भरून आला
गात्रात चिंब अवघ्या
अव्यक्त भार ओला

न्यास जणू थेंबांचा
पैंजणी झंकार येतो
भिजल्या यौवनाचा
भिजला हुंकार येतो

चाहूल नभाची येते
मेघांनी ओथंबलेली
श्वासात मृदगंधाची
थरथर दरवळलेली

पाऊस बिलगला ऐसा, अस्तित्व नुरले काही
अन सोहळा सरींचा, गात्रांत भरून वाही
-प्राजु

कविता माझी ..!

2011-05-05T06:41:00.000-07:00

घुमून येत रंगली ती अशी मनावरी
शब्द साज लेऊनी बरसली सरीपरी

कुशीत घेतले तिने खोल मजला असे
उमटले मनावरी हळूवार शब्दठसे

बहरले शब्द अन एक माळ गुंफ़ली
घेत वळणे मनी कविता मग दंगली

चिंब जाहल्याच शब्दपाकळ्या सभोवती
फ़ुलांवरी विसावल्या रूपेरी त्या लडी किती!

नव्या शब्द पालवीस न्हाऊ माखू घातले
खुलून येत रूप पोपटी उगाच हासले

गोंदले मनावरी शब्द चांदणे तिने
सृजन अवतरे जणू घेत रूप देखणे
- प्राजु

दु:ख युगांचे असे बहरले

2011-04-27T14:17:00.001-07:00

क्रांतीच्या एका कवितेवरून प्रेरणा घेऊन..

दु:ख युगांचे असे बहरले
उरी न बोचे काही
दिवसानंतर काळोखाची
सवय जडूनी राही

मावळताना सूर्याच्याही
मनात हूरहूर व्हावी
क्षितिजावरची तिमिर रेखा
क्षणात धूसर व्हावी

तळात मातीच्या जरासे
श्वास ओले होती
सूर मारवा पानामधूनी
गीत गाऊनी जाती

सांज कापरी अवनीवरती
थरथर होऊन आली
मूक वेदना ओठावरती
हळूच देऊन गेली

तुकडे तुकडे चंद्राचे त्या
मेघ करती गोळा
फ़ुलल्यानंतर तरूतळाशी
केवळ पाचोळा

एक विराणी पुरीया छेडी
तरंग जळाशयीचे
ऋतू साजरे करती अश्रू
कोणाच्या सयीचे
- प्राजु

जाळीत जाती शब्द ऐसे की हृदयही पेटते..

2011-04-21T10:28:00.000-07:00

क्रांतीच्या गझलेतील 'हास्यातले सुकती झरे, ओठीच गंगा आटते..' ही ओळ घेऊन लिहिलेली गझल..

हास्यातले सुकती झरे, ओठीच गंगा आटते
जाळीत जाती शब्द ऐसे की हृदयही पेटते

नातेच माझे तोकडे जे विरते इथे तीथे अता
ओढून मी घेऊ किती, ते ओढले की फ़ाटते

का दोष हा त्या संचिताचा, खेळ माझा मोडला?
की दैव ही आयुष्य माझे फ़क्त आता रेटते?

काही असे येते भरूनी जीव होतो घाबरा
अन वेदना केव्हा कधीची काजळावर दाटते

काळोख होता दीप लावुन मी प्रकाशीते घरा
पण का कशाचे अन कुणाचे भय मनाला वाटते

झाल्या चुकांचा मांडती बाजार माझे सोयरे
जाईन तेथे मीच गतकालास माझ्या भेटते

-प्राजु

...झाली गझल निळीशी

2011-04-21T10:27:00.000-07:00

घननीळ गीत माझे, मी धून सावळीशी
अन छंद बांधले मी, 'त्या'च्याच चाहुलीशी

मन सैरभैर झाले, येताच सूर दुरुनी
पाव्यात गुंतलेली, मी राधिका खुळीशी

मल्हार छेडलेला, माझ्या कणाकणांनी
अन मोरपीस लावी, मज आस वेगळीशी

निळसर तुझेच लाघव, डोळ्यांत साठवूनी
उधळेन रे मुरारी, मी प्रीत आंधळीशी

गात्रात माझिया रे, भिनले तुझेच वारे
मी एकरूप झाले, तुझियाच सावलीशी

सार्‍याच गोपिकांचा, तू रे सखा, मुकुंदा!
तुझियाविना जगी या भासेल पोकळीशी

'प्राजू' तुला सुद्धा का, गं वेड माधवाचे
शब्दांत 'त्या'स रचुनी, झाली गझल निळीशी

- प्राजु

आता नशा देतो न तैशी जाम पहिल्यासारखा

2011-04-07T19:49:00.001-07:00

आता नशा देतो न तैशी जाम पहिल्यासारखा
कोठे मनाला वाटतो आराम पहिल्यासारखा??

'दुखणेच हे आयुष्य माझे' ठाव आहे ते मला
करतो न मीही रोजला व्यायाम पहिल्यासारखा!

फ़ुलती न त्या रुसल्या कळ्या झालेय काही ठाव ना
धसमूसळा वारा न तो बेफ़ाम पहिल्यासारखा!!!

गेली तशी आली न परतुन पाखरे खोप्यातली
ना ठेवतो ऋतुराजही मुक्काम पहिल्यासारखा??

मी विस्मरण म्हणतो तसे पण जाणतो सारेच की
मेंदूच ना देई अताशा काम पहिल्यासारखा

वाटे न मजला भरभरूनी मी जगावे या जगी
दुनियेत या नाहीच आता राम पहिल्यासारखा

जाताच तू नुरले मला कारण पुन्हा झुंजायला
नाहीच मी मग राहिलो गं ठाम पहिल्यासारखा

'प्राजू' पुन्हा फ़ुलशील का आता तशी तू सांगना
नुरला तुझा तो हासरा गुलफ़ाम पहिल्यासारखा
- प्राजु

वृत्त - मंदाकिनी
गागालगा गागालगा गागालगा गागालगा

...प्रेम कर !

2011-04-07T19:46:00.001-07:00

आयुष्याच्या हरेक क्षणांवर .. प्रेम कर
अस्तित्वाच्या घनघोर रणावर .. प्रेम कर

नात्यांमध्ये गुरफ़टणार्‍या
ओलाव्याने मोहरणार्‍या
मनाच्या या उधाणपणावर.. प्रेम कर

कळ्या उमलती तू हसतना
स्पर्श छेडती कोमल ताना
देहाच्या प्रत्येक सणावर.. प्रेम कर

नको विचारू गतकालाला
करेन वश मी त्या दैवाला
माझ्यामधल्या याच गुणावर.. प्रेम कर

घाव झेलले जगण्यासाठी
राखेमधुनी उठण्यासाठी
हृदयावरच्या त्याच व्रणावर.. प्रेम कर

नुरतील तेथे काही व्यथा
एक आगळी शांत अवस्था
मुक्ती देणार्‍या सरणावर.. प्रेम कर

अंत नसतो सृजनाला त्या
विलयाच्याही बस्स रेघोट्या
सृष्टीच्या या कणाकणावर .. प्रेम कर

- प्राजु

नवानवासा..

2011-03-31T16:47:00.000-07:00

नवलाईचा ऋतू रंगिला
फ़ुलून यावा नवानवासा
मनातल्या या उधाण रानी
रंग भरावा नवनवासा

उन्हांत हळदी फ़ुले नहाती
सुवर्ण लेणे अंगावरती
वसंत माझा पसरुन बाहू
मनी फ़ुलावा नवानवासा

क्षणांत घुमवी नवे तराणे
तरू वेलींचे निळे उखाणे
दरवळ न्यावा दहा दिशांना
आणि खुलावा नवानवासा

हिरवट ओल्या जरा कोवळ्या
गवतावरती नक्षी ओली
वार्‍यासोबत मोती ओला
जरा झुलावा नवानवासा

वसंत लाघव रूप हरीचे
अवघी अवनी राधा होते
वनावनातुन सृजनाचा रे
घुमेल पावा नवानवासा

-प्राजु

अपुलीच आपल्याला छळतात माणसे ही

2011-03-31T16:45:00.000-07:00

वेठीस नेहमी का धरतात माणसे ही??
अपुलीच आपल्याला छळतात माणसे ही

शेंदूर फ़ासलेल्या दगडास ताट भरले
गरिबास घास देता, अडतात माणसे ही

भेटून नास्तिकाला, तक्रार सांगतो 'तो'
"हा जीव ही नकोसा.. करतात माणसे ही!"

तडकून काच जाते नात्यांमधील जेव्हा
तुकड्यात बिंब बघण्या, उरतात माणसे ही

करशील तू अपेक्षा त्यांच्याच पूर्ण जोवर
पूजा तुझीच येथे, करतात माणसे ही!

माझ्याच कातडीच्या घालूनिया वहाणा
'पायांस बोचती!' मज म्हणतात माणसे ही..

पाहू नकोस 'प्राजू', मागे अता जराही
मार्गावरी यशाच्या नडतात माणसे ही!!

- प्राजु

पुन्हा आठवांची कवाडे उघडली!!!

2011-03-31T16:44:00.000-07:00

जशी आठवांची कवाडे उघडली
तशी शांतता मूक शब्दांत रडली..

कधी गूढ ना त्या किनार्‍या समजले
कुणाची कवीता जळी खोल दडली

मनी सावळे काय दाटून आले..
तशी स्पंदनांची उगा लय बिघडली!!

कधी काय झाले कुणाला न समजे
अशी जीवनाची कशी वाट घडली!!

जरासेच हलते कधी आत काही
तरंगून जाते उरी आस दडली..

जसे पाहिले आत डोकावुनीया
व्यथेशीच माझ्या तिथे गाठ पडली

बुडाला जसा श्वास काळोख होता
पुन्हा आठवांची कवाडे उघडली!!!
- प्राजु

फ़ुलू दे इच्छा-आकांक्षांना

2011-03-22T08:00:00.000-07:00

अबलख घोडे स्वैर धावती
अंतरात या मोहळ उठले
वादळाचे त्या पडघम की हे
मनास वेड्या हेच ना कळे

गडद होई मळभ तरीही
पाऊस का हा बरसत नाही
आसमंतही कोंदटलेला
प्रकाशरेषा नसे जराही..

बरसून जा रे आतून आता
दाटून आली व्यथा निळी
नकोस अडवू आवेगाला
लख्ख दिसू दे दिशा जांभळी

जरा हसू दे जरा फ़ुलू दे
उन्हांत ओल्या दहा दिशांना
बरसून जा तू आता ऐक ना
फ़ुलू दे इच्छा-आकांक्षांना

- प्राजु